Mantra 2
Sukta 1.18
Rishi: Kakṣīvant Dairghatamasa (traditionally for RV 1.18)
Devata: Brahmaṇaspati
Chandas: Gāyatrī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यो रेवान्यो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः । स नः सिषक्तु यस्तुरः ॥
Samhita Patha (IAST)
यो रे॒वान्यो अ॑मीव॒हा व॑सु॒वित्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नः । स न॑: सिषक्तु॒ यस्तु॒रः ॥
Transliteration
yó revā́n yó amīva-hā́ vasu-vít puṣṭi-várdhanaḥ | sá naḥ sisaktu yás turáḥ ||
Translation
He who is rich in luminous abundance, who slays the inner affliction, who finds the true wealth and increases our growth—may that swift power join himself to us and move us forward.
Padapatha (Word Analysis)
यः । रे॒वान् । यः । अ॒मी॒व॒ऽहा । व॒सु॒ऽवित् । पु॒ष्टि॒ऽवर्ध॑नः । सः । नः॒ । सि॒स॒क्तु॒ । यः । तु॒रः ॥यः । रेवान् । यः । अमीवहा । वसुवित् । पुष्टिवर्धनः । सः । नः । सिसक्तु । यः । तुरः ॥yaḥ | revān | yaḥ | amīva-hā | vasu-vit | puṣṭi-vardhanaḥ | saḥ | naḥ | sisaktu | yaḥ | turaḥ
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रेवान्wealthy, splendid
रेवान्:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootरेवत्- (प्रातिपदिक; ‘धन/समृद्धि-युक्त’)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अमीवहाdisease-slayer, remover of illness
अमीवहा:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअमीव-हन् (√हन् ‘to smite/kill’ with kṛt -a; bahuvrīhi/agentive)
वसुवित्finder/winner of wealth
वसुवित्:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवसु-विद् (√विद् ‘to find/obtain/know’; kṛt -क्विप् → -वित्)
पुष्टिवर्धनःincreaser of nourishment/prosperity
पुष्टिवर्धनः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपुष्टि-√वृध् (वर्धन- ‘increasing’; kṛt -अन)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सिषक्तुmay he attach (himself) / bestow (upon)
सिषक्तु:
(क्रिया) — दाता/संयोजकः
TypeVerb
Root√सञ्ज्/सस्ज् (Vedic: √सिषक्/सिषञ्ज् ‘to attach, join, bestow’; desiderative/strengthened present-base)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तुरःstrong, impetuous, victorious
तुरः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootतुर- (प्रातिपदिक; ‘वेगवान्/प्रबलः’; from √तुर्/तॄ ‘to overcome, be strong/quick’)