HomeRig VedaMandala 1Sukta 178Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.178

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

यद्ध स्या त इन्द्र श्रुष्टिरस्ति यया बभूथ जरितृभ्य ऊती । मा नः कामं महयन्तमा धग्विश्वा ते अश्यां पर्याप आयोः ॥

यद्ध॒ स्या त॑ इन्द्र श्रु॒ष्टिरस्ति॒ यया॑ ब॒भूथ॑ जरि॒तृभ्य॑ ऊ॒ती । मा न॒: कामं॑ म॒हय॑न्त॒मा ध॒ग्विश्वा॑ ते अश्यां॒ पर्याप॑ आ॒योः ॥

yád dha syā́ ta indra śruṣṭír ásti yáyā babhū́tha jaritṛ́bhya ūtī́ | mā́ naḥ kā́maṃ maháyantam ā́ dhag víśvā te aśyāṃ páry ā́pa ā́yoḥ ||

If indeed thou hast that ready hearing, O Indra, by which thou hast become the help of the singers, then set not aside our growing desire; may I attain all thy riches, encompassing them, O vital power.

यत् । ह॒ । स्या । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । श्रु॒ष्टिः । अस्ति॑ । यया॑ । ब॒भूथ॑ । ज॒रि॒तृऽभ्यः॑ । ऊ॒ती । मा । नः॒ । काम॑म् । म॒हय॑न्तम् । आ । ध॒क् । विश्वा॑ । ते॒ । अ॒श्या॒म् । परि॑ । आपः॑ । आ॒योः ॥यत् । ह । स्या । ते । इन्द्र । श्रुष्टिः । अस्ति । यया । बभूथ । जरितृभ्यः । ऊती । मा । नः । कामम् । महयन्तम् । आ । धक् । विश्वा । ते । अश्याम् । परि । आपः । आयोः ॥yat | ha | syā | te | indra | śruṣṭiḥ | asti | yayā | babhūtha | jaritṛ-bhyaḥ | ūtī | mā | naḥ | kāmam | mahayantam | ā | dhak | viśvā | te | aśyām | pari | āpaḥ | āyoḥ

यत्that which / since
यत्:
सम्बन्ध/विशेषण (यद्-उपवाक्य-प्रवर्तक)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
स्याःyou may be / you would be
स्याः:
— (सम्बन्ध-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
श्रुष्टिःhearing, attentive listening
श्रुष्टिः:
कर्तृ/विषय (अस्ति-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootश्रुष्टि (प्रातिपदिक; √श्रु ‘to hear’ से भाव/कृदन्त-निर्मिति)
अस्तिis
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
ययाby which
यया:
करण (instrument)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बभूथyou have become / you became
बभूथ:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
जरितृभ्यःto the praisers
जरितृभ्यः:
सम्प्रदान (recipient)
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; √गॄ/√जर् ‘to sing/praise’ से ‘praiser’)
ऊतीhelp, aid
ऊती:
कर्तृ/विषय (अभिप्रेत-‘भू’-सम्बन्धः: ‘ऊति’ रूपेण)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-निपात) अथवा मा (अव्यय)
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रार्थना-वाक्ये)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कामम्desire, wish
कामम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
महयन्तम्increasing, making great
महयन्तम्:
विशेषण (कामम्)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootमहय् (धातु; caus./denom. ‘to magnify, to gladden, to make great’) / महयन्त् (वर्तमान-कृदन्त)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
धक्then / indeed (Vedic particle)
धक्:
TypeIndeclinable
Rootधक् (निपात/अव्यय; वैदिक ‘धक्’ = ‘अथ/तदा/इति’ प्रकारेण, प्रायः पदपूरक/उद्गार)
विश्वाःall
विश्वाः:
विशेषण (आपः)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्याम्may I attain
अश्याम्:
TypeVerb
Rootअश् (धातु ‘to reach, attain’)
परिaround, fully
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
आपःwaters
आपः:
कर्म/विषय (अश्याम्—प्राप्नुयाम्)
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक ‘water’)
आयोःof life / lifetime
आयोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक)