HomeRig VedaMandala 1Sukta 177Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.177

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

आ चर्षणिप्रा वृषभो जनानां राजा कृष्टीनां पुरुहूत इन्द्रः । स्तुतः श्रवस्यन्नवसोप मद्रिग्युक्त्वा हरी वृषणा याह्यर्वाङ् ॥

आ च॑र्षणि॒प्रा वृ॑ष॒भो जना॑नां॒ राजा॑ कृष्टी॒नां पु॑रुहू॒त इन्द्र॑: । स्तु॒तः श्र॑व॒स्यन्नव॒सोप॑ म॒द्रिग्यु॒क्त्वा हरी॒ वृष॒णा या॑ह्य॒र्वाङ् ॥

ā́ carṣaṇi-prā́ vṛṣabhó jánānāṃ rājā́ kṛṣṭīnā́ṃ puruhū́ta índraḥ | stutáḥ śravasyán ávasopá madríg yuktvā́ hárī vṛ́ṣaṇā yāhy arvā́ṅ ||

Come, O leader of the human peoples, Bull of the nations, King of the communities, much-invoked Indra. Praised and seeking the luminous fame, come near with thy help; yoking the two strong bay steeds, drive hither to us.

आ । च॒र्ष॒णि॒ऽप्राः । वृ॒ष॒भः । जना॑नाम् । राजा॑ । कृ॒ष्टी॒नाम् । पु॒रु॒ऽहू॒तः । इन्द्रः॑ । स्तु॒तः । श्र॒व॒स्यन् । अव॑सा । उप॑ । म॒द्रिक् । यु॒क्त्वा । हरी॑ । वृ॒ष॒णा । या॒हि॒ । अ॒र्वाङ् ॥आ । चर्षणिप्राः । वृषभः । जनानाम् । राजा । कृष्टीनाम् । पुरुहूतः । इन्द्रः । स्तुतः । श्रवस्यन् । अवसा । उप । मद्रिक् । युक्त्वा । हरी । वृषणा । याहि । अर्वाङ् ॥ā | carṣaṇi-prāḥ | vṛṣabhaḥ | janānām | rājā | kṛṣṭīnām | puru-hūtaḥ | indraḥ | stutaḥ | śravasyan | avasā | upa | madrik | yuktvā | harī | vṛṣaṇā | yāhi | arvāṅ

hither, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) अव्यय
चर्षणि-प्राःthe men-leading/people-forwarding one (epithet)
चर्षणि-प्राः:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Epithet
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक) + प्रा (प्रातिपदिक)
वृषभःbull (mighty one)
वृषभः:
Kartā (इन्द्रः)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक) < √वृष् (वर्षणे/सेचने) (व्युत्पत्तिः)
जनानाम्of the peoples
जनानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
राजाking
राजा:
Kartā (इन्द्रः)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
कृष्टीनाम्of the settlements/tribes
कृष्टीनाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootकृष्टि (प्रातिपदिक)
पुरु-हूतःmuch-invoked
पुरु-हूतः:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootपुरु (अव्यय/पूर्वपद) + हूत (कृदन्त; √ह्वा/√हू ‘आह्वाने’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
स्तुतःpraised
स्तुतः:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeParticiple/Adjective
Rootस्तुत (कृदन्त; √स्तु ‘स्तुतौ’)
श्रवस्यन्seeking fame/glory
श्रवस्यन्:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootश्रवस्यत्/श्रवस्य (कृदन्त; √श्रु ‘श्रवणे’ → श्रवस् ‘यशस्’ + desiderative/denom. √श्रवस्य ‘यशः इच्छति/प्राप्नोति’)
अवसाwith help, by aid
अवसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
उपnear, towards
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (अव्यय/उपसर्ग)
मद्रिक्gladdening/rapture-giving
मद्रिक्:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Epithet
Rootमद्रिक् (प्रातिपदिक; ‘मद’/‘मद्र’ सम्बन्धि—उत्साह/मद-प्रेरकः)
युक्त्वाhaving yoked
युक्त्वा:
TypeGerund
Root√युज् (योजने)
हरीthe two bay steeds
हरी:
Karma
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
वृषणाthe two vigorous/virile ones
वृषणा:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootवृषण (प्रातिपदिक) < √वृष् (सेचने/वर्षणे)
याहिcome! drive!
याहि:
TypeVerb
Root√या (गतौ)
अर्वाङ्hither, towards us
अर्वाङ्:
TypeIndeclinable/Directional
Rootअर्वाञ्च् (प्रातिपदिक/अव्यय-प्राय)