HomeRig VedaMandala 1Sukta 176Mantra 6
Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 1.176

Rishi: Vasiṣṭha (traditional; verify for RV 1.176)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

यथा पूर्वेभ्यो जरितृभ्य इन्द्र मय इवापो न तृष्यते बभूथ । तामनु त्वा निविदं जोहवीमि विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

यथा॒ पूर्वे॑भ्यो जरि॒तृभ्य॑ इन्द्र॒ मय॑ इ॒वापो॒ न तृष्य॑ते ब॒भूथ॑ । तामनु॑ त्वा नि॒विदं॑ जोहवीमि वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

yáthā pū́rvebhyo jaritṛ́bhya indra máyā ivā́po ná tṛ́ṣyate babhū́tha | tā́m ánu tvā nivídaṃ johavīmi vidyā́meṣáṃ vṛ́janaṃ jīrá-dānum ||

As thou wast to the former singers, O Indra—like pleasant waters that do not fail the thirsty—so following that same revealing word (nivid) I call thee: may we find the impulsion and the victorious plenitude, O giver swift in bounty.

यथा॑ । पूर्वे॑भ्यः । ज॒रि॒तृऽभ्यः॑ । इ॒न्द्र॒ । मयः॑ऽइव । आपः॑ । न । तृष्य॑ते । ब॒भूथ॑ । ताम् । अनु॑ । त्वा॒ । नि॒ऽविद॑म् । जो॒ह॒वी॒मि॒ । वि॒द्याम॑ । इ॒षम् । वृ॒जन॑म् । जी॒रऽदा॑नुम् ॥यथा । पूर्वेभ्यः । जरितृभ्यः । इन्द्र । मयःइव । आपः । न । तृष्यते । बभूथ । ताम् । अनु । त्वा । निविदम् । जोहवीमि । विद्याम । इषम् । वृजनम् । जीरदानुम् ॥yathā | pūrvebhyaḥ | jaritṛ-bhyaḥ | indra | mayaḥ-iva | āpaḥ | na | tṛṣyate | babhūtha | tām | anu | tvā | ni-vidam | johavīmi | vidyāma | iṣam | vṛjanam | jīra-dānum

यथाjust as, as
यथा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय-प्रातिपदिक) प्रत्ययार्थे
पूर्वेभ्यःfrom the former/earlier (ones)
पूर्वेभ्यः:
Apādāna
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
जरितृभ्यःfrom the singers/praisers
जरितृभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; √जर्/√गॄ ‘स्तु/गिर्’ से ‘स्तुतिकर्ता’ अर्थे)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मयःrefreshment, delight, benefit
मयः:
Karma
TypeNoun
Rootमयस् (प्रातिपदिक)
इवlike, as it were
इव:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
आपःwaters
आपः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
not
:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
तृष्यतेthirsts, becomes thirsty
तृष्यते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√तृष् (तृष्) ‘पिपासा/तृष्णा’
बभूथyou have become/been
बभूथ:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (भवति) ‘भव’
ताम्that (invocation)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनुafter, following
अनु:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
निविदम्invocation-formula (nivid)
निविदम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिविद् (प्रातिपदिक; ‘निविद्’ = देवताह्वान-रूप स्तुति/आह्वान)
जोहवीमिI repeatedly invoke/call
जोहवीमि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ह्वे/√हू (ह्वयति/हवते) ‘आह्वान’
विद्यामmay we know/find
विद्याम:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (वेद) ‘जान’
एषम्this
एषम्:
Karma
TypePronoun
Rootएष (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृजनम्difficulty, distress; hostile press
वृजनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक)
जीरदानुम्(Indra) of swift/abundant giving
जीरदानुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजीरदानु (प्रातिपदिक; जीर ‘शीघ्र/प्रचुर’ + दानु ‘दान/उदारता’ बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)