HomeRig VedaMandala 1Sukta 174Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.174

Rishi: Agastya Māna (traditional; verify).
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm).

त्वं धुनिरिन्द्र धुनिमतीॠणोरपः सीरा न स्रवन्तीः । प्र यत्समुद्रमति शूर पर्षि पारया तुर्वशं यदुं स्वस्ति ॥

त्वं धुनि॑रिन्द्र॒ धुनि॑मतीॠ॒णोर॒पः सी॒रा न स्रव॑न्तीः । प्र यत्स॑मु॒द्रमति॑ शूर॒ पर्षि॑ पा॒रया॑ तु॒र्वशं॒ यदुं॑ स्व॒स्ति ॥

tváṃ dhúnir indra dhúni-matīḥ ṛṇór apáḥ sīrā́ na srávantīḥ | prá yát samudrám áti śūra párṣi pārā́ya turváśaṃ yádum svastí ||

Thou art the shaker, O Indra; thou hast opened the shaking waters that flow like furrows. When thou carriest the hero beyond the ocean, lead across Turvaśa and Yadu in well-being.

त्वम् । धुनिः॑ । इ॒न्द्र॒ । धुनि॑ऽमतीः । ऋ॒णोः । अ॒पः । सी॒राः । न । स्रव॑न्तीः । प्र । यत् । स॒मु॒द्रम् । अति॑ । शू॒र॒ । पर्षि॑ । पा॒रय॑ । तु॒र्वश॑म् । यदु॑म् । स्व॒स्ति ॥त्वम् । धुनिः । इन्द्र । धुनिमतीः । ऋणोः । अपः । सीराः । न । स्रवन्तीः । प्र । यत् । समुद्रम् । अति । शूर । पर्षि । पारय । तुर्वशम् । यदुम् । स्वस्ति ॥tvam | dhuniḥ | indra | dhuni-matīḥ | ṛṇoḥ | apaḥ | sīrāḥ | na | sravantīḥ | pra | yat | samudram | ati | śūra | parṣi | pāraya | turvaśam | yadum | svasti

त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypeNoun (Pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धुनिःthe shaker/roarer
धुनिः:
कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootधुनि- (प्रातिपदिक; ‘ध्वनि/गर्जन/उत्क्षोभक’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (Proper)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
धुनिमतीःshaking/roaring (ones)
धुनिमतीः:
कर्म
TypeAdjective
Rootधुनिमत्- (प्रातिपदिक)
ऋणोःthou didst set in motion / didst open
ऋणोः:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋ (धातु; ‘गच्छति/प्राप्नोति/प्रवहति’—वेदिक प्रयोगे ‘उद्घाटयति/प्रवर्तयति’)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्- (प्रातिपदिक)
सीराःstreams, channels
सीराः:
कर्तृ (स्रवन्तीः-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootसीरा- (प्रातिपदिक; ‘धारा/नदी-धारा’)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-अव्यय)
स्रवन्तीःflowing
स्रवन्तीः:
कर्तृ
TypeVerb (Participle)
Rootस्रु (धातु; ‘स्रवति’)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
यत्which (that)
यत्:
कर्म
TypeNoun (Relative pronoun)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
समुद्रम्the ocean
समुद्रम्:
कर्म (अति-क्रियायाः लक्ष्य)
TypeNoun
Rootसमुद्र- (प्रातिपदिक)
अतिover, beyond
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
शूरO hero
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative epithet)
Rootशूर- (प्रातिपदिक)
पर्षिthou carriest across / thou leadest over
पर्षि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपॄ (धातु; ‘पारयति/तारयति’)
पारयाcarry across!
पारया:
क्रिया (आज्ञार्थ)
TypeVerb
Rootपारय (धातु-प्रयोग; caus./denom. from पार ‘पारम्’)
तुर्वशम्Turvaśa
तुर्वशम्:
कर्म
TypeNoun (Proper)
Rootतुर्वश- (प्रातिपदिक; जननाम)
यदुम्Yadu
यदुम्:
कर्म
TypeNoun (Proper)
Rootयदु- (प्रातिपदिक; जननाम)
स्वस्तिin well-being, safely
स्वस्ति:
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति (अव्यय/निपात; ‘कल्याणम्’)