HomeRig VedaMandala 1Sukta 174Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 1.174

Rishi: Agastya Māna (traditional; verify).
Devata: Indra (with invoked alliance of Mitra/Aryaman powers)
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm).

जघन्वाँ इन्द्र मित्रेरूञ्चोदप्रवृद्धो हरिवो अदाशून् । प्र ये पश्यन्नर्यमणं सचायोस्त्वया शूर्ता वहमाना अपत्यम् ॥

ज॒घ॒न्वाँ इ॑न्द्र मि॒त्रेरू॑ञ्चो॒दप्र॑वृद्धो हरिवो॒ अदा॑शून् । प्र ये पश्य॑न्नर्य॒मणं॒ सचा॒योस्त्वया॑ शू॒र्ता वह॑माना॒ अप॑त्यम् ॥

jaghanvā́ṃ indra mitrerū́n códapravṛddho harivo adā́śūn | prá yé páśyann aryamáṇaṃ sacā́yos tváyā śūrtā́ váhamānā apátyam ||

Having smitten, O Indra, the foes of Mitra, grown strong by the impelling word, O lord of the tawny steeds, thou didst overcome the ungiving. Those who behold Aryaman as companion, by thee made bold, bear onward their progeny (the soul’s continuance and right lineage of works).

ज॒घ॒न्वान् । इ॒न्द्र॒ । मि॒त्रेरू॑न् । चो॒दऽप्र॑वृद्धः । ह॒रि॒ऽवः॒ । अदा॑शून् । प्र । ये । पश्य॑न् । अ॒र्य॒मण॑म् । सचा॑ । आ॒योः । त्वया॑ । शू॒र्ताः । वह॑मानाः । अप॑त्यम् ॥जघन्वान् । इन्द्र । मित्रेरून् । चोदप्रवृद्धः । हरिवः । अदाशून् । प्र । ये । पश्यन् । अर्यमणम् । सचा । आयोः । त्वया । शूर्ताः । वहमानाः । अपत्यम् ॥jaghanvān | indra | mitrerūn | coda-pravṛddhaḥ | hari-vaḥ | adāśūn | pra | ye | paśyan | aryamaṇam | sacā | āyoḥ | tvayā | śūrtāḥ | vahamānāḥ | apatyam

जघन्वान्having slain; slayer
जघन्वान्:
कर्तृ
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootहन् (√हन्) / जघन्- (परिपूर्ण-धातु-आधार)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मित्रेin/at friendship; in alliance
मित्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
ऊञ्चोदhe impelled/urged up
ऊञ्चोद:
क्रिया
TypeVerb
Rootउत् + चुद् (√चुद्) / चोद्- (आदेश)
अप्रवृद्धःnot grown/unchecked; unrestrained (in growth/strength)
अप्रवृद्धः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Rootवृध् (√वृध्) + प्र + (निषेध) अ-
हरिवःO Harivaḥ (you of the tawny steeds)
हरिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootहरिवस् (प्रातिपदिक; ‘हरि-युक्त’)
अदाशून्(those) not giving; non-offerers
अदाशून्:
कर्म
TypeParticiple
Rootदाश् (√दाश् ‘to give/offer’)
प्रforth; forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
येwho (those who)
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पश्यन्seeing; beholding
पश्यन्:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple
Rootदृश् (√दृश्) / पश्य-
अर्यमणम्Aryaman
अर्यमणम्:
कर्म
TypeNoun (deity)
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिक)
सचायोःof the two companions/allies
सचायोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसचा (अव्यय ‘सह’) + इ (√इ ‘to go’) → सचाय (प्रातिपदिक ‘companion/associate’)
त्वयाby/with you
त्वया:
करण
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शूर्ताःvaliant; skilled
शूर्ताः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशूर्त (प्रातिपदिक; ‘वीर/प्रवीण’)
वहमानाbearing; carrying
वहमाना:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootवह् (√वह्) / वहमान-
अपत्यम्offspring; progeny
अपत्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअपत्य (प्रातिपदिक)