HomeRig VedaMandala 1Sukta 173Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 1.173

Rishi: Agastya Maitrāvaruṇi (traditional attribution)
Devata: Indra (as the power won by yajña)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यज्ञो हि ष्मेन्द्रं कश्चिदृन्धञ्जुहुराणश्चिन्मनसा परियन् । तीर्थे नाच्छा तातृषाणमोको दीर्घो न सिध्रमा कृणोत्यध्वा ॥

य॒ज्ञो हि ष्मेन्द्रं॒ कश्चि॑दृ॒न्धञ्जु॑हुरा॒णश्चि॒न्मन॑सा परि॒यन् । ती॒र्थे नाच्छा॑ तातृषा॒णमोको॑ दी॒र्घो न सि॒ध्रमा कृ॑णो॒त्यध्वा॑ ॥

yajñó hí ṣméndraṃ káś cid ṛ́ndhan júhūrāṇaś cin mánasā pariyán | tī́rthe nā́cchā tātṛṣāṇám óko dī́rgho na sidhmám ā́ kṛṇoty ádhvā ||

For the sacrifice indeed can win Indra—someone, even while offering, moving around by the mind. Like a ford approached, it reaches the desired home; like a long road it makes ready the straight passage to its goal.

य॒ज्ञः । हि । स्म॒ । इन्द्र॑म् । कः । चि॒त् । ऋ॒न्धन् । जु॒हु॒र्ता॒णः । चि॒त् । मन॑सा । प॒रि॒ऽयन् । ती॒र्थे । न । अच्छ॑ । त॒तृ॒षा॒णम् । ओकः॑ । दी॒र्घः । न । सि॒ध्रम् । आ । कृ॒णो॒ति॒ । अध्वा॑ ॥यज्ञः । हि । स्म । इन्द्रम् । कः । चित् । ऋन्धन् । जुहुर्ताणः । चित् । मनसा । परियन् । तीर्थे । न । अच्छ । ततृषाणम् । ओकः । दीर्घः । न । सिध्रम् । आ । कृणोति । अध्वा ॥yajñaḥ | hi | sma | indram | kaḥ | cit | ṛndhan | juhurtāṇaḥ | cit | manasā | pari-yan | tīrthe | na | accha | tatṛṣāṇam | okaḥ | dīrghaḥ | na | sidhram | ā | kṛṇoti | adhvā

यज्ञःthe sacrifice (ritual)
यज्ञः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) < √यज्
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
ष्माverily, surely
ष्मा:
TypeIndeclinable
Rootष्मा
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्even, indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित्
ऋन्धन्(he) prospers / succeeds
ऋन्धन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√ऋध्/ऋन्ध् (वर्धने/प्रापणे)
जुहुराणःoffering, sacrificing (pouring oblations)
जुहुराणः:
कर्तृ
TypeVerb
Root√हु (जुहोति) + शानच्
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित्
मनसाwith (his) mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
परिaround, about
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि
यन्going, moving
यन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थ)
तीर्थेat the ford / crossing-place
तीर्थे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
like (as)
:
TypeIndeclinable
Root
अच्छाtowards
अच्छा:
TypeIndeclinable
Rootअच्छा
तातृषाणम्thirsting, eager (one)
तातृषाणम्:
कर्म
TypeAdjective
Root√तृष् (तृष्णायाम्) + क्त (तातृषाण)
ओकःdwelling, home, refuge
ओकः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootओकस् (प्रातिपदिक)
दीर्घःlong
दीर्घः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Root
सिध्रम्straight, smooth, unobstructed
सिध्रम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसिध्र (प्रातिपदिक)
towards, forth
:
TypeIndeclinable
Root
कृणोतिmakes
कृणोति:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
अध्वाthe path, journey
अध्वा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअध्वन् (प्रातिपदिक)