HomeRig VedaMandala 1Sukta 171Mantra 6
Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 1.171

Rishi: Agastya
Devata: Indra with the Maruts
Chandas: Trishtubh (probable)

त्वं पाहीन्द्र सहीयसो नॄन्भवा मरुद्भिरवयातहेळाः । सुप्रकेतेभिः सासहिर्दधानो विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

त्वं पा॑हीन्द्र॒ सही॑यसो॒ नॄन्भवा॑ म॒रुद्भि॒रव॑यातहेळाः । सु॒प्र॒के॒तेभि॑: सास॒हिर्दधा॑नो वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

tváṁ pā́hīndra sahī́yaso nṝ́n bhávā marúdbhír avayāta-heḷāḥ | su-praketébhiḥ sāsahír dádhāno vidyā́meṣáṁ vṛ́janaṁ jīrá-dānum ||

Protect, O Indra, the men who seek to become stronger; be with the Maruts, with wrath driven away. Holding mastery together with the clear-perceiving powers, may we know the true impulsion and the right battle, and the giver whose bounty is enduring.

त्वम् । पा॒हि॒ । इ॒न्द्र॒ । सही॑यसः । नॄन् । भव॑ । म॒रुत्ऽभिः॑ । अव॑यातऽहेळाः । सु॒ऽप्र॒के॒तेभिः॑ । स॒स॒हिः । दधा॑नः । वि॒द्याम॑ । इ॒षम् । वृ॒जन॑म् । जी॒रऽदा॑नुम् ॥त्वम् । पाहि । इन्द्र । सहीयसः । नॄन् । भव । मरुत्भिः । अवयातहेळाः । सुप्रकेतेभिः । ससहिः । दधानः । विद्याम । इषम् । वृजनम् । जीरदानुम् ॥tvam | pāhi | indra | sahīyasaḥ | nṝn | bhava | marut-bhiḥ | avayāta-heḷāḥ | su-praketebhiḥ | sasahiḥ | dadhānaḥ | vidyāma | iṣam | vṛjanam | jīra-dānum

त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
पाहिprotect
पाहि:
कर्तृ-व्यापार (आज्ञा)
TypeVerb
Rootपा (पाने/रक्षणे) धातु
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सहीयसोof the stronger / of the more mighty
सहीयसो:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसहियस् (तुलनात्मक-प्रातिपदिक; सह/सहस्-सम्बद्ध)
नॄन्men, heroes
नॄन्:
कर्म
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
भवbecome; be
भव:
कर्तृ-व्यापार (आज्ञा)
TypeVerb
Rootभू (सत्तायाम्) धातु
मरुद्भिःwith the Maruts
मरुद्भिः:
करण
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
अवयातcome down; approach
अवयात:
कर्तृ-व्यापार (आज्ञा)
TypeVerb
Rootअव + या (गत्यर्थ) धातु
अहेळाःO unwrathful one
अहेळाः:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootअ-हेळा (प्रातिपदिक; हेळा ‘क्रोध/अपकार’)
सुप्रकेतॆभिःwith the well-guiding / clear-sighted (ones)
सुप्रकेतॆभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-प्रकेत (प्रातिपदिक; प्रकेत ‘प्रज्ञा/प्रकाश/चिन्ह’)
सासहिःthe overpowerer; the victorious one
सासहिः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootसासहि (प्रातिपदिक; सह्-धातु से ‘विजयी/अभिभविता’)
दधानःbearing; holding
दधानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootधा (धारणे) धातु
विद्यामmay we find/obtain; may we know
विद्याम:
कर्तृ-व्यापार (प्रार्थना)
TypeVerb
Rootविद् (ज्ञान/लाभ) धातु
एषम्this
एषम्:
कर्म
TypePronoun/Determiner
Rootएष (प्रातिपदिक)
वृजनम्hostile band; distress; obstacle
वृजनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक)
जीरदानुम्having swift-flowing bounty; quick-giving
जीरदानुम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजीर-दानु (प्रातिपदिक; दानु ‘दान/धारा/रस’—वैदिक विशेषण)