Mantra 1
Sukta 1.17
Rishi: Medhātithi Kāṇva (trad.)
Devata: Indra-Varuṇa (dual)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रावरुणयोरहं सम्राजोरव आ वृणे । ता नो मृळात ईदृशे ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रा॒वरु॑णयोर॒हं स॒म्राजो॒रव॒ आ वृ॑णे । ता नो॑ मृळात ई॒दृशे॑ ॥
Transliteration
índrā́varuṇayor aháṁ samrā́jor áva ā́ vṛṇe | tā́ no mṛḷāta īdṛ́śe ||
Translation
From Indra and Varuṇa, the two sovereign powers, I choose and seek the protecting help. May they show us grace as we are—so our being may be guided by force and by truth-guarding order.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रा॒वरु॑णयोः । अ॒हम् । स॒म्ऽराजोः॑ । अवः॑ । आ । वृ॒णे॒ । ता । नः॒ । मृ॒ळा॒तः॒ । ई॒दृशे॑ ॥इन्द्रावरुणयोः । अहम् । सम्राजोः । अवः । आ । वृणे । ता । नः । मृळातः । ईदृशे ॥indrāvaruṇayoḥ | aham | sam-rājoḥ | avaḥ | ā | vṛṇe | tā | naḥ | mṛḷātaḥ | īdṛśe
Word by Word
इन्द्राO Indra
इन्द्रा:
सम्बोधन (addressed deity)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वरुणयोःof (Indra) and Varuṇa / of the two: Varuṇa (with Indra)
वरुणयोः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun (proper)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ (speaker)
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सम्राजोःof the two sovereigns
सम्राजोः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun/Adjective
Rootसम्राज् (प्रातिपदिक; ‘co-ruler, sovereign’)
अवःhelp, favor
अवः:
कर्म (object sought)
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक; ‘help, favor, protection’)
आtowards; forth; fully
आ:
क्रियाविशेषण (direction/intensifier with verb)
TypeIndeclinable (preverb/particle)
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वृणेI choose / I seek
वृणे:
क्रिया (predicate)
TypeVerb
Root√वृ (वृणुते) ‘to choose, select, seek’
ताthose two (them)
ता:
कर्म (those addressed/entreated)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us; our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (for us / of us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मृळातmay the two be gracious / show mercy
मृळात:
क्रिया (benedictive request)
TypeVerb
Root√मृळ् ‘to be gracious, to show mercy’
ईदृशेto such (a one) / to one like this
ईदृशे:
सम्प्रदान (to/for such a one = us as such)
TypeAdjective (used substantively)
Rootईदृश (प्रातिपदिक; ‘such, of this kind’)