HomeRig VedaMandala 1Sukta 168Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.168

Rishi: Agastya Maitrāvaruṇi
Devata: Maruts (with Pṛśni as mythic mother in narrative frame)
Chandas: Triṣṭubh

असूत पृश्निर्महते रणाय त्वेषमयासां मरुतामनीकम् । ते सप्सरासोऽजनयन्ताभ्वमादित्स्वधामिषिरां पर्यपश्यन् ॥

असू॑त॒ पृश्नि॑र्मह॒ते रणा॑य त्वे॒षम॒यासां॑ म॒रुता॒मनी॑कम् । ते स॑प्स॒रासो॑ऽजनय॒न्ताभ्व॒मादित्स्व॒धामि॑षि॒रां पर्य॑पश्यन् ॥

ásūta pṛ́śnir mahaté ráṇāya tvéṣam ayā́sāṃ marútām ánīkam | té sapsarā́so ’janayantā́bhvam ā́dit svadhā́m iṣirā́ṃ páry apaśyan ||

Pṛśni, the many-colored Mother, brought forth for the great battle the blazing, tireless front of the Maruts. Those swift-moving ones generated the vastness; then they beheld all around their own inherent power, impetuous and free—an inborn law of force at work in the being.

असू॑त । पृश्निः॑ । म॒ह॒ते । रणा॑य । त्वे॒षम् । अ॒यासा॑म् । म॒रुता॑म् । अनी॑कम् । ते । स॒प्स॒रासः । अ॒ज॒न॒य॒न्त॒ । अभ्व॑म् । आत् । इत् । स्व॒धाम् । इ॒षि॒राम् । परि॑ । अ॒प॒श्य॒न् ॥असूत । पृश्निः । महते । रणाय । त्वेषम् । अयासाम् । मरुताम् । अनीकम् । ते । सप्सरासः । अजनयन्त । अभ्वम् । आत् । इत् । स्वधाम् । इषिराम् । परि । अपश्यन् ॥asūta | pṛśniḥ | mahate | raṇāya | tveṣam | ayāsām | marutām | anīkam | te | sapsarāsaḥ | ajanayanta | abhvam | āt | it | svadhām | iṣirām | pari | apaśyan

असूत्brought forth; produced
असूत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√सू (सुवति) / caus. √सू (सावयति)
पृश्निःPṛśni (the dappled cow; mother of the Maruts)
पृश्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपृश्नि- (प्रातिपदिक)
महतेfor the great (one/purpose)
महते:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमहत्- (प्रातिपदिक)
रणायfor battle; for combat
रणाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootरण- (प्रातिपदिक)
त्वेषम्fierce; impetuous (host)
त्वेषम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootत्वेष- (प्रातिपदिक)
अयासाम्of the tireless (ones)
अयासाम्:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootअयास- (प्रातिपदिक)
मरुताम्of the Maruts
मरुताम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमरुत्- (प्रातिपदिक)
अनीकम्host; troop; face/front
अनीकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअनीक- (प्रातिपदिक)
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अप्सरासःApsarases (celestial nymphs)
अप्सरासः:
कर्तृ (ते … अप्सरासः) / विशेषण-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअप्सरस्- (प्रातिपदिक)
अजनयन्तthey generated; produced
अजनयन्त:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (जनयति) caus.
आभ्वम्the wondrous/awesome (power/being)
आभ्वम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootआभ्व- (प्रातिपदिक)
towards; forth
:
(क्रिया-विशेषक)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
इत्indeed; just
इत्:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
स्वधाम्own power; inherent might
स्वधाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वधा- (प्रातिपदिक)
इषिराम्swift; vigorous
इषिराम्:
विशेषण (स्वधाम्)
TypeAdjective
Rootइषिरा- (प्रातिपदिक)
परिaround; all about
परि:
(क्रिया-विशेषक)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग)
अपश्यन्they saw; beheld
अपश्यन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (पश्यति)