HomeRig VedaMandala 1Sukta 166Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.166

Rishi: Agastya
Devata: Maruts (with allied immortal helpers)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यस्मा ऊमासो अमृता अरासत रायस्पोषं च हविषा ददाशुषे । उक्षन्त्यस्मै मरुतो हिता इव पुरू रजांसि पयसा मयोभुवः ॥

यस्मा॒ ऊमा॑सो अ॒मृता॒ अरा॑सत रा॒यस्पोषं॑ च ह॒विषा॑ ददा॒शुषे॑ । उ॒क्षन्त्य॑स्मै म॒रुतो॑ हि॒ता इ॑व पु॒रू रजां॑सि॒ पय॑सा मयो॒भुव॑: ॥

yasmā ūmāso amṛtā arāsata rāyaspoṣaṃ ca haviṣā dadāśuṣe | ukṣanty asmai maruto hitā iva purū rajāṃsi payasā mayobhuvaḥ ||

To whom the immortal helpers have granted increase of plenitude and growth, because he has given with his oblation—to him the Maruts, well-disposed, pour out many regions of being as with milk, becoming powers of gladness and ease.

यस्मै॑ । ऊमा॑सः । अ॒मृताः॑ । अरा॑सत । रा॒यः । पोष॑म् । च॒ । ह॒विषा॑ । द॒दा॒शुषे॑ । उ॒क्षन्ति॑ । अ॒स्मै॒ । म॒रुतः॑ । हि॒ताःऽइ॑व । पु॒रु । रजां॑सि । पय॑सा । म॒यः॒ऽभुवः॑ ॥यस्मै । ऊमासः । अमृताः । अरासत । रायः । पोषम् । च । हविषा । ददाशुषे । उक्षन्ति । अस्मै । मरुतः । हिताःइव । पुरु । रजांसि । पयसा । मयःभुवः ॥yasmai | ūmāsaḥ | amṛtāḥ | arāsata | rāyaḥ | poṣam | ca | haviṣā | dadāśuṣe | ukṣanti | asmai | marutaḥ | hitāḥ-iva | puru | rajāṃsi | payasā | mayaḥ-bhuvaḥ

यस्मैto whom
यस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊमासःthe Ūmās (a Marut-group)
ऊमासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऊमा- (प्रातिपदिक; मरुत्-सम्बद्ध देवगण-नाम)
अमृताःimmortal
अमृताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअ-मृत- (प्रातिपदिक)
अरासतthey granted / bestowed
अरासत:
क्रिया
TypeVerb
Rootरास् (ददाति/प्रयच्छति) धातु
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootराय्/रायि- (प्रातिपदिक ‘wealth’)
पोषम्nourishment, increase
पोषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपोष- (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
हविषाwith oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस्- (प्रातिपदिक)
ददाशुषेto the giver (the one who has given)
ददाशुषे:
सम्प्रदान
TypeParticiple (agent) used substantively
Rootदा (धातु) → ददाशु- (कृदन्त; परिपूर्ण-दानकर्ता)
उक्षन्तिthey sprinkle / pour
उक्षन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootउक्ष् (सिञ्चति/वर्षति) धातु
अस्मैto him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्मद्
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत्- (प्रातिपदिक)
हिताःset in place / well-disposed
हिताः:
कर्तृ
TypeAdjective/Participle
Rootहि (धातु ‘स्थापने/निधाने’) → हित- (कृदन्त, भूतकृदन्त) अथवा ‘हित’ (प्रातिपदिक ‘beneficial/placed’)
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पुरुmany
पुरु:
विशेषण
TypeAdjective
Rootपुरु- (प्रातिपदिक)
रजांसिregions, spaces (realms)
रजांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootरजस्- (प्रातिपदिक)
पयसाwith milk; with nourishing fluid
पयसा:
करण
TypeNoun
Rootपयस्- (प्रातिपदिक)
मयोभुवःdelight-bringing, beneficent
मयोभुवः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमयस्- + भू (धातु) → मयो-भू- (प्रातिपदिक ‘bringing delight/benefit’)