HomeRig VedaMandala 1Sukta 164Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.164

Rishi: dīrghatamā aucathyaḥ
Devata: viśvedevāḥ (hidden paths of the gods; weaving of order)
Chandas: virāṭ-triṣṭubh

पाकः पृच्छामि मनसाविजानन्देवानामेना निहिता पदानि । वत्से बष्कयेऽधि सप्त तन्तून्वि तत्निरे कवय ओतवा उ ॥

पाक॑: पृच्छामि॒ मन॒सावि॑जानन्दे॒वाना॑मे॒ना निहि॑ता प॒दानि॑ । व॒त्से ब॒ष्कयेऽधि॑ स॒प्त तन्तू॒न्वि त॑त्निरे क॒वय॒ ओत॒वा उ॑ ॥

pā́kaḥ pṛcchāmi mánasā́vi-jānan devā́nām enā́ ní-hitā padā́ni | vatsé baṣkáye ádhi saptá tantū́n ví tatnire kaváya ótavā́ u ||

Unripe, I ask with the mind that does not yet know: these are the hidden tracks of the gods. Upon the calf, upon the womb of becoming, the seers have stretched out seven threads, weaving the fabric of the journey.

पाकः॑ । पृ॒च्छा॒मि॒ । मन॑सा । अवि॑ऽजानन् । दे॒वाना॑म् । ए॒ना । निऽहि॑ता । प॒दानि॑ । व॒त्से । ब॒ष्कये॑ । अधि॑ । स॒प्त । तन्तू॑न् । वि । त॒त्नि॒रे॒ । क॒वयः॑ । ओत॒वै । ऊँ॒ इति॑ ॥पाकः । पृच्छामि । मनसा । अविजानन् । देवानाम् । एना । निहिता । पदानि । वत्से । बष्कये । अधि । सप्त । तन्तून् । वि । तत्निरे । कवयः । ओतवै । ऊँ इति ॥pākaḥ | pṛcchāmi | manasā | avi-jānan | devānām | enā | ni-hitā | padāni | vatse | baṣkaye | adhi | sapta | tantūn | vi | tatnire | kavayaḥ | otavai | oṃ iti

पाकःthe simple/ignorant one (I)
पाकः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootपाक (प्रातिपदिक) < √पच्
पृच्छामिI ask
पृच्छामि:
क्रिया
TypeVerb
Root√प्रच्छ् (पृच्छ्) ‘to ask’
मनसाwith (my) mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
अविजानन्not knowing, uncomprehending
अविजानन्:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Root√ज्ञा ‘to know’ (with privative a-)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
एनानिthese
एनानि:
कर्म (with implied verb ‘know/see’)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
निहितानिplaced, deposited
निहितानि:
कर्म (विशेषण)
TypeParticiple
Rootनि-√धा ‘to place, set’
पदानिtracks/steps; (hidden) stations/words
पदानि:
कर्म
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
वत्सेin/on the calf (i.e., in the young one)
वत्से:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
बष्कयेin/on the bāṣkaya (udder/teat; or calf/bull-calf—Vedic term)
बष्कये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootबष्कय (प्रातिपदिक; Vedic, ‘udder/teat’ or ‘young/bull-calf’ per context)
अधिupon, over
अधि:
अधिकरण-प्रवर्तक
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
सप्तseven
सप्त:
विशेषण
TypeNumeral
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
तन्तून्threads
तन्तून्:
कर्म
TypeNoun
Rootतन्तु (प्रातिपदिक)
विapart, forth
वि:
क्रिया-विशेषक
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
तत्निरेthey have stretched/spread
तत्निरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√तन् ‘to stretch’
कवयःthe seers/poets
कवयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
ओतवाःweaving/ordering (ones), weavers
ओतवाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective/Noun
Rootओतवन् (प्रातिपदिक; from √वे/√वा ‘to weave’ with prefix ā/ava?; Vedic ‘weavers/arrangers’)
indeed, verily
:
भाव-प्रकाशक
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)