HomeRig VedaMandala 1Sukta 164Mantra 34
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 34

Sukta 1.164

Rishi: Dīrghatamas Āucathya
Devata: Inquiry addressed to the knowing one (brahmavid); themes: Earth-centre, cosmic axis, Horse-seed, Vāc’s highest plane
Chandas: Triṣṭubh

पृच्छामि त्वा परमन्तं पृथिव्याः पृच्छामि यत्र भुवनस्य नाभिः । पृच्छामि त्वा वृष्णो अश्वस्य रेतः पृच्छामि वाचः परमं व्योम ॥

पृ॒च्छामि॑ त्वा॒ पर॒मन्तं॑ पृथि॒व्याः पृ॒च्छामि॒ यत्र॒ भुव॑नस्य॒ नाभि॑: । पृ॒च्छामि॑ त्वा॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ रेत॑: पृ॒च्छामि॑ वा॒चः प॑र॒मं व्यो॑म ॥

pṛcchā́mi tvā paramántaṁ pṛthivyā́ḥ pṛcchā́mi yátra bhúvanasya nā́bhiḥ | pṛcchā́mi tvā vṛ́ṣṇo aśvásya rétaḥ pṛcchā́mi vā́caḥ paramáṁ vyòma ||

I ask you of the farthest end of Earth; I ask where is the navel of the world. I ask you of the seed of the Stallion in his might; I ask of the supreme heaven of Speech.

पृ॒च्छामि॑ । त्वा॒ । पर॑म् । अन्त॑म् । पृ॒थि॒व्याः । पृ॒च्छामि॑ । यत्र॑ । भुव॑नस्य । नाभिः॑ । पृ॒च्छामि॑ । त्वा॒ । वृष्णः॑ । अश्व॑स्य । रेतः॑ । पृ॒च्छामि॑ । वा॒चः । प॒र॒मम् । विऽओ॑म ॥पृच्छामि । त्वा । परम् । अन्तम् । पृथिव्याः । पृच्छामि । यत्र । भुवनस्य । नाभिः । पृच्छामि । त्वा । वृष्णः । अश्वस्य । रेतः । पृच्छामि । वाचः । परमम् । विओम ॥pṛcchāmi | tvā | param | antam | pṛthivyāḥ | pṛcchāmi | yatra | bhuvanasya | nābhiḥ | pṛcchāmi | tvā | vṛṣṇaḥ | aśvasya | retaḥ | pṛcchāmi | vācaḥ | paramam | vi-oma

पृच्छामिI ask / I inquire
पृच्छामि:
TypeVerb
Root√प्रच्छ् (प्रच्छति)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
परमम्the highest / utmost
परमम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
अन्तम्end, limit
अन्तम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
पृच्छामिI ask
पृच्छामि:
TypeVerb
Root√प्रच्छ्
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र
भुवनस्यof the world / of existence
भुवनस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; √भू + यु/अन प्रत्यय)
नाभिःnavel; hub, central point
नाभिः:
कर्तृ/विषय (यत्र ... नाभिः)
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
पृच्छामिI ask
पृच्छामि:
TypeVerb
Root√प्रच्छ्
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
वृष्णःof the bull / of the virile one
वृष्णः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
अश्वस्यof the horse
अश्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
रेतःseed, semen
रेतः:
कर्म/विषय (यत् पृच्छामि)
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
पृच्छामिI ask
पृच्छामि:
TypeVerb
Root√प्रच्छ्
वाचःof speech
वाचः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
परमम्highest
परमम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
व्योमsky, firmament
व्योम:
कर्म
TypeNoun
Rootव्योमन्/व्योम (प्रातिपदिक)