HomeRig VedaMandala 1Sukta 161Mantra 14
Previous Mantra

Mantra 14

Sukta 1.161

Rishi: Dīrghatamas Aucathya
Devata: Rbhus (addressed as śavasaḥ napātaḥ); with named cosmic powers (Maruts, Agni, Vata, Varuna) as supporting agencies
Chandas: Trishtubh

दिवा यान्ति मरुतो भूम्याग्निरयं वातो अन्तरिक्षेण याति । अद्भिर्याति वरुणः समुद्रैर्युष्माँ इच्छन्तः शवसो नपातः ॥

दि॒वा या॑न्ति म॒रुतो॒ भूम्या॒ग्निर॒यं वातो॑ अ॒न्तरि॑क्षेण याति । अ॒द्भिर्या॑ति॒ वरु॑णः समु॒द्रैर्यु॒ष्माँ इ॒च्छन्त॑: शवसो नपातः ॥

divā́ yānti marúto bhū́myā agnír ayáṃ vātó antárikṣeṇa yāti | adbhír yāti váruṇaḥ samudráir yuṣmā́n ícchantaḥ śávasaḥ napātaḥ ||

By day the Maruts go; by earth goes Agni; this Wind goes through the mid-space. By the waters, by the oceans goes Varuna—seeking you, O children of Power: all the cosmic energies converge upon the perfected workers.

दि॒वा । या॒न्ति॒ । म॒रुतः॑ । भूम्या॑ । अ॒ग्निः । अ॒यम् । वातः॑ । अ॒न्तरि॑क्षेण । या॒ति॒ । अ॒त्ऽभिः । या॒ति॒ । वरु॑णः । स॒मु॒द्रैः । यु॒ष्मान् । इ॒च्छन्तः॑ । श॒व॒सः॒ । न॒पा॒तः॒ ॥दिवा । यान्ति । मरुतः । भूम्या । अग्निः । अयम् । वातः । अन्तरिक्षेण । याति । अत्भिः । याति । वरुणः । समुद्रैः । युष्मान् । इच्छन्तः । शवसः । नपातः ॥divā | yānti | marutaḥ | bhūmyā | agniḥ | ayam | vātaḥ | antarikṣeṇa | yāti | at-bhiḥ | yāti | varuṇaḥ | samudraiḥ | yuṣmān | icchantaḥ | śavasaḥ | napātaḥ

दि॒वाby day / in the daytime
दि॒वा:
अधिकारण (temporal/locative sense: ‘by day’)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ ‘day/sky’)
या॑न्तिthey go
या॑न्ति:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootया (धातु) ‘to go’
म॒रुतःthe Maruts (storm-gods)
म॒रुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
भूम्याon/along the earth
भूम्या:
अधिकारण (path/ground: ‘on/along the earth’)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अयम्this
अयम्:
विशेषण (of अग्निः) / कर्तृ-सहचर
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वातःwind
वातः:
कर्तृ (in second clause) / समुच्चित-कर्तृ
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
अन्तरिक्षेणthrough the mid-air / atmosphere
अन्तरिक्षेण:
अधिकारण/करण (route/medium: ‘through the mid-air’)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
यातिgoes
याति:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootया (धातु) ‘to go’
अ॒द्भिःwith/by the waters
अ॒द्भिः:
करण (means/medium) / अधिकारण (in waters)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक; बहुवचन-रूप ‘waters’)
यातिgoes
याति:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootया (धातु) ‘to go’
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
समुद्रैःwith/by the seas
समुद्रैः:
करण (means/medium) / अधिकारण (among seas)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
युष्मान्you (pl.), you all
युष्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इच्छन्तःseeking, desiring
इच्छन्तः:
कर्तृ (of implied ‘they’, qualifying the addressed group) / विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootइष्/इच्छ् (धातु) ‘to desire, seek’
शवसःof strength / of might
शवसः:
सम्बन्ध (genitive) विशेषण
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक) ‘might, strength’
नपातःO descendants/sons
नपातः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootनपात् (प्रातिपदिक) ‘offspring, descendant’