HomeRig VedaMandala 1Sukta 159Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.159

Rishi: As RV 1.159
Devata: Dyāvāpṛthivī (as a unified pair of world-formers) / cosmic weavers
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

ते मायिनो ममिरे सुप्रचेतसो जामी सयोनी मिथुना समोकसा । नव्यंनव्यं तन्तुमा तन्वते दिवि समुद्रे अन्तः कवयः सुदीतयः ॥

ते मा॒यिनो॑ ममिरे सु॒प्रचे॑तसो जा॒मी सयो॑नी मिथु॒ना समो॑कसा । नव्यं॑नव्यं॒ तन्तु॒मा त॑न्वते दि॒वि स॑मु॒द्रे अ॒न्तः क॒वय॑: सुदी॒तय॑: ॥

té māyíno mamire su-prá-cetasā jāmī́ sáyonī mithunā́ sam-okasā́ | návyaṃ-navyaṃ tántum ā́ tanvate diví samudré ántaḥ kaváyaḥ su-dītáyaḥ ||

Those two, masters of formative power, measured out with luminous awareness—kin, of one womb, a paired unity in one home. Ever anew they stretch the thread of becoming, in heaven and within the ocean-depth; the seers, brightly kindled, weave the worlds.

ते । मा॒यिनः॑ । म॒मि॒रे॒ । सु॒ऽप्रचे॑तसः । जा॒मी इति॑ । सयो॑नी॒ इति॒ सऽयो॑नी । मि॒थु॒ना । सम्ऽओ॑कसा । नव्य॑म्ऽनव्यम् । तन्तु॑म् । आ । त॒न्व॒ते । दि॒वि । स॒मु॒द्रे । अ॒न्तरिति॑ । क॒वयः॑ । सु॒ऽदी॒तयः॑ ॥ते । मायिनः । ममिरे । सुप्रचेतसः । जामी इति । सयोनी इति सयोनी । मिथुना । सम्ओकसा । नव्यम्नव्यम् । तन्तुम् । आ । तन्वते । दिवि । समुद्रे । अन्तरिति । कवयः । सुदीतयः ॥te | māyinaḥ | mamire | su-pracetasaḥ | jāmī iti | sayonī itisa-yonī | mithunā | sam-okasā | navyam-navyam | tantum | ā | tanvate | divi | samudre | antariti | kavayaḥ | su-dītayaḥ

तेthey (those)
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मायिनःwondrous, possessing māyā (craft/power)
मायिनः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमायिन् (प्रातिपदिक; माया + -इन्)
ममिरेthey measured out / fashioned
ममिरे:
क्रिया
TypeVerb
Rootमा (धातु; मिमीते/ममे; ‘मापने/निर्माणे’—to measure, form)
सुप्रचेतसःof good insight, very wise
सुप्रचेतसः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-प्रचेतस् (प्रातिपदिक; सु + प्रचेतस्)
जामीkindred, akin
जामी:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootजामी (प्रातिपदिक)
सयोनीsharing one womb/origin
सयोनी:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootस-योनि (प्रातिपदिक; स + योनि)
मिथुनाpaired, in a couple
मिथुना:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमिथुन (प्रातिपदिक)
समोकसःdwelling together, of one home
समोकसः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसम्-ओकस् (प्रातिपदिक; सम् + ओकस् ‘dwelling’)
नव्यम्-नव्यम्ever new (again and again)
नव्यम्-नव्यम्:
कर्म
TypeAdjective (reduplicated for distributive sense)
Rootनव्य (प्रातिपदिक)
तन्तुम्thread, warp
तन्तुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतन्तु (प्रातिपदिक)
forth, towards; (intensifies the verb)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
तन्वतेthey stretch/weave
तन्वते:
क्रिया
TypeVerb
Rootतन् (धातु; ‘तानने’—to stretch, weave)
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootद्यु/दिव् (प्रातिपदिक: दिव् ‘heaven’)
समुद्रेin the ocean
समुद्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
अन्तःwithin, inside
अन्तः:
अधिकरण
TypeIndeclinable/Adverbial form
Rootअन्तर् (प्रातिपदिक)
कवयःseers, poets
कवयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
सुदीतयःwell-shining, of good radiance
सुदीतयः:
कर्तृ
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootसु-दीति (प्रातिपदिक; सु + दीति ‘brightness/illumination’)