HomeRig VedaMandala 1Sukta 159Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.159

Rishi: As RV 1.159 (see Anukramaṇī for exact name)
Devata: Dyāvāpṛthivī
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

उत मन्ये पितुरद्रुहो मनो मातुर्महि स्वतवस्तद्धवीमभिः । सुरेतसा पितरा भूम चक्रतुरुरु प्रजाया अमृतं वरीमभिः ॥

उ॒त म॑न्ये पि॒तुर॒द्रुहो॒ मनो॑ मा॒तुर्महि॒ स्वत॑व॒स्तद्धवी॑मभिः । सु॒रेत॑सा पि॒तरा॒ भूम॑ चक्रतुरु॒रु प्र॒जाया॑ अ॒मृतं॒ वरी॑मभिः ॥

utá manye pitúr adrúho máno mātúr máhi svátavas tád havī́mabhiḥ | su-rétasā pitarā bhū́ma cakratur urú prajā́yā amṛ́taṃ várīmabhiḥ ||

And I perceive the father’s mind, undeceiving, and the mother’s great self-law; by our offerings we call that. With a good seed they two became our parents; they made wide for the offspring the deathless vastness by their encompassing powers.

उ॒त । म॒न्ये॒ । पि॒तुः । अ॒द्रुहः॑ । मनः॑ । मा॒तुः । महि॑ । स्वऽत॑वः । तत् । हवी॑मऽभिः । सु॒ऽरेत॑सा । पि॒तरा॑ । भूम॑ । च॒क्र॒तुः॒ । उ॒रु । प्र॒ऽजायाः॑ । अ॒मृत॑म् । वरी॑मऽभिः ॥उत । मन्ये । पितुः । अद्रुहः । मनः । मातुः । महि । स्वतवः । तत् । हवीमभिः । सुरेतसा । पितरा । भूम । चक्रतुः । उरु । प्रजायाः । अमृतम् । वरीमभिः ॥uta | manye | pituḥ | adruhaḥ | manaḥ | mātuḥ | mahi | sva-tavaḥ | tat | havīma-bhiḥ | su-retasā | pitarā | bhūma | cakratuḥ | uru | pra-jāyāḥ | amṛtam | varīma-bhiḥ

उतand; also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
मन्येI think; I deem
मन्ये:
Kartā (speaker)
TypeVerb
Root√मन् (मन्यते)
पितुःof the father
पितुः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootपितृ
अद्रुहःnon-injuring; non-hostile
अद्रुहः:
Viśeṣaṇa (of पितुः)
TypeAdjective
Rootअ-द्रुह् (द्रुह् ‘to harm, be hostile’)
मनःmind; intention
मनः:
Karma (of मन्ये)
TypeNoun
Rootमनस्
मातुःof the mother
मातुः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootमातृ
महिgreat
महि:
Viśeṣaṇa (of मनः)
TypeAdjective
Rootमहि
स्वतवःself-strong; of its own might
स्वतवः:
Viśeṣaṇa (of मनः)
TypeAdjective
Rootस्व-तवस् (तवस् ‘strength, might’)
तत्that
तत्:
Karma (of हवीमभिः)
TypePronoun
Rootतद्
हवीमभिःwith invocations; with calls
हवीमभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Root√ह्वे (ह्वयति) → हवीमन् (Vedic verbal noun ‘invocation/call’)
सुरेतसाof good seed; strongly generative
सुरेतसा:
Viśeṣaṇa (of पितरा)
TypeAdjective
Rootसु-रेतस् (रेतस् ‘seed, generative power’)
पितराthe two parents
पितरा:
Kartā
TypeNoun
Rootपितृ
भूमearth; ground
भूम:
Karma
TypeNoun
Rootभूमन्
चक्रतुःthey two made; fashioned
चक्रतुः:
TypeVerb
Root√कृ (करोति)
उरुwide; broad
उरु:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootउरु
प्रजायाःof progeny; of offspring
प्रजायाः:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootप्र-जा (स्त्री. ‘offspring, progeny’)
अमृतम्immortality; the immortal (state)
अमृतम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootअ-मृत (मृत ‘mortal’)
वरीमभिःwith wide spaces; with expanses
वरीमभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवरीमन् (from √वृ ‘to choose/cover’; ‘breadth, expanse, wide space’)