HomeRig VedaMandala 1Sukta 159Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.159

Rishi: Traditionally: Dīrghatamas (for RV 1.159) or a related Āṅgirasa line; verify in an Anukramaṇī for exact attribution.
Devata: Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)
Chandas: Triṣṭubh (typical for such praise verses; verify)

प्र द्यावा यज्ञैः पृथिवी ऋतावृधा मही स्तुषे विदथेषु प्रचेतसा । देवेभिर्ये देवपुत्रे सुदंससेत्था धिया वार्याणि प्रभूषतः ॥

प्र द्यावा॑ य॒ज्ञैः पृ॑थि॒वी ऋ॑ता॒वृधा॑ म॒ही स्तु॑षे वि॒दथे॑षु॒ प्रचे॑तसा । दे॒वेभि॒र्ये दे॒वपु॑त्रे सु॒दंस॑से॒त्था धि॒या वार्या॑णि प्र॒भूष॑तः ॥

prá dyā́vā yajñáiḥ pṛthivī́ ṛtā́-vṛdhā mahī́ stuṣe vidátheṣu prá-cetasā | devébhir yé deva-pútre su-dáṃsasetthā dhiyā́ vā́ryāṇi pra-bhū́ṣataḥ ||

Forward I praise Heaven and Earth with our offerings, the great ones who increase by the Truth; in the assemblies I hymn them, wide in awakened intelligence—those two divine daughters/sons among the gods, of beautiful power, who by the thought-array adorn the desirable boons.

प्र । द्यावा॑ । य॒ज्ञैः । पृ॒थि॒वी इति॑ । ऋ॒त॒ऽवृधा॑ । म॒ही इति॑ । स्तु॒षे॒ । वि॒दथे॑षु । प्रऽचे॑तसा । दे॒वेभिः । ये इति॑ । दे॒वऽपु॑त्रे॒ इति॑ दे॒वऽपु॑त्रे । सु॒ऽदंस॑सा । इ॒त्था । धि॒या । वार्या॑णि । प्र॒ऽभूष॑तः ॥प्र । द्यावा । यज्ञैः । पृथिवी इति । ऋतवृधा । मही इति । स्तुषे । विदथेषु । प्रचेतसा । देवेभिः । ये इति । देवपुत्रे इति देवपुत्रे । सुदंससा । इत्था । धिया । वार्याणि । प्रभूषतः ॥pra | dyāvā | yajñaiḥ | pṛthivī iti | ṛta-vṛdhā | mahī iti | stuṣe | vidatheṣu | pra-cetasā | devebhiḥ | ye iti | deva-putreitideva-putre | su-daṃsasā | itthā | dhiyā | vāryāṇi | pra-bhūṣataḥ

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
द्यावौthe two heavens (Heaven)
द्यावौ:
Kartā
TypeNoun
Rootद्याव् (प्रातिपदिक: द्यौ ‘sky’)
यज्ञैःwith sacrifices
यज्ञैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
Kartā
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
ऋतावृधाincreased by ṛta (cosmic order)
ऋतावृधा:
Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootऋत-वृध (प्रातिपदिक; ‘growing by/with ṛta’)
महीgreat
मही:
Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक)
स्तुषेI praise
स्तुषे:
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
विदथेषुin the assemblies/rites
विदथेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक)
प्रचेतसाwise, foreknowing
प्रचेतसा:
Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-चेतस् (प्रातिपदिक)
देवेभिःwith the gods
देवेभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवपुत्रेin/unto the two god-children
देवपुत्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव-पुत्र (प्रातिपदिक)
सुदंससेto the two of good power/skill
सुदंससे:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootसु-दंसस् (प्रातिपदिक)
इत्थाthus, in this manner
इत्था:
TypeIndeclinable
Rootइत्था (avyaya)
धियाwith thought/insight
धिया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
वार्याणिchoice boons/excellent things
वार्याणि:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootवार्य (प्रातिपदिक)
प्रभूषतःadorning, making splendid
प्रभूषतः:
Kartā (qualifier)
TypeVerb (participle)
Rootप्र-भूष् (धातु)