HomeRig VedaMandala 1Sukta 157Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.157

Devata: Aśvins
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अर्वाङ्त्रिचक्रो मधुवाहनो रथो जीराश्वो अश्विनोर्यातु सुष्टुतः । त्रिवन्धुरो मघवा विश्वसौभगः शं न आ वक्षद्द्विपदे चतुष्पदे ॥

अ॒र्वाङ्त्रि॑च॒क्रो म॑धु॒वाह॑नो॒ रथो॑ जी॒राश्वो॑ अ॒श्विनो॑र्यातु॒ सुष्टु॑तः । त्रि॒व॒न्धु॒रो म॒घवा॑ वि॒श्वसौ॑भग॒: शं न॒ आ व॑क्षद्द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ॥

arvā́ṅ tri-cákro madhu-vā́hano rátho jīrā́śvo aśvínoḥ yātu su-stutáḥ | tri-vándhuro maghávā viśvá-saúbhagaḥ śáṃ na ā́ vakṣad dvi-páde cátuṣ-pade ||

Hither let the three-wheeled, honey-bearing chariot of the Aśvins come, with swift horses, well-praised. Three-seated, rich in gifts and universal good-fortune, may it bring peace to us—in the two-footed and in the four-footed (in all our embodied life).

अ॒र्वाङ् । त्रि॒ऽच॒क्रः । म॒धु॒ऽवाह॑नः । रथः॑ । जी॒रऽअ॑श्वः । अ॒श्विनोः॑ । या॒तु॒ । सुऽस्तु॑तः । त्रि॒ऽव॒न्धु॒रः । म॒घऽवा॑ । वि॒श्वऽसौ॑भगः । शम् । नः॒ । आ । व॒क्ष॒त् । द्वि॒ऽपदे॑ । चतुः॑ऽपदे ॥अर्वाङ् । त्रिचक्रः । मधुवाहनः । रथः । जीरअश्वः । अश्विनोः । यातु । सुस्तुतः । त्रिवन्धुरः । मघवा । विश्वसौभगः । शम् । नः । आ । वक्षत् । द्विपदे । चतुःपदे ॥arvāṅ | tri-cakraḥ | madhu-vāhanaḥ | rathaḥ | jīra-aśvaḥ | aśvinoḥ | yātu | su-stutaḥ | tri-vandhuraḥ | magha-vā | viśva-saubhagaḥ | śam | naḥ | ā | vakṣat | dvi-pade | catuḥ-pade

अर्वाङ्towards us, hither
अर्वाङ्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअर्वाञ्च् (प्रातिपदिक) < अव्/ऋ (गमन/आगमन-भाव) + वाञ्च् (दिशा)
त्रिचक्रःthree-wheeled
त्रिचक्रः:
Viśeṣaṇa (of रथः)
TypeAdjective
Rootत्रि + चक्र (प्रातिपदिक)
मधुवाहनःhoney-bearing, sweetness-bringing
मधुवाहनः:
Viśeṣaṇa (of रथः)
TypeAdjective
Rootमधु + वाहन (प्रातिपदिक)
रथःchariot
रथः:
Kartā (of यातु)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
जीराश्वःwith swift horses
जीराश्वः:
Viśeṣaṇa (of रथः)
TypeAdjective
Rootजीर + अश्व (प्रातिपदिक)
अश्विनोःof the Aśvins
अश्विनोः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (possessor: of the chariot)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
यातुlet (it) come/go
यातु:
Kriyā
TypeVerb
Rootया (धातु: गत्यर्थ)
सुष्टुतःwell-praised
सुष्टुतः:
Viśeṣaṇa (of रथः)
TypeAdjective
Rootसु + स्तु (धातु: स्तुतौ) → सुष्टुत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
त्रिवन्धुरःhaving three seats/benches
त्रिवन्धुरः:
Viśeṣaṇa (of रथः)
TypeAdjective
Rootत्रि + वन्धुर (प्रातिपदिक)
मघवाthe bountiful one (Indra)
मघवा:
Kartā (of वक्षत्)
TypeNoun
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
विश्वसौभगःof all good fortune, universally auspicious
विश्वसौभगः:
Viśeṣaṇa (of मघवा)
TypeAdjective
Rootविश्व + सौभग (प्रातिपदिक)
शम्well-being, welfare
शम्:
Karma (फल/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय/नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
नःto us / for us
नः:
Sampradāna (to us) / Ṣaṣṭhī-sambandha (for us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
hither, towards
:
Kriyā-viśeṣaṇa
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
वक्षत्let (him) bring/convey
वक्षत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootवह् (धातु: वहने) + आ (उपसर्ग) → आ-वह्
द्विपदेfor the two-footed (humans)
द्विपदे:
Adhikaraṇa (in respect of/for the two-footed)
TypeNoun
Rootद्वि + पद (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
चतुष्पदेfor the four-footed (cattle)
चतुष्पदे:
Adhikaraṇa (in respect of/for the four-footed)
TypeNoun
Rootचतुर् + पद (प्रातिपदिक)