HomeRig VedaMandala 1Sukta 153Mantra 4
Previous Mantra

Mantra 4

Sukta 1.153

Rishi: Dīrghatamas Āucathya
Devata: Mitra–Varuṇa (Aditya sovereignty in background)
Chandas: Triṣṭubh

उत वां विक्षु मद्यास्वन्धो गाव आपश्च पीपयन्त देवीः । उतो नो अस्य पूर्व्यः पतिर्दन्वीतं पातं पयस उस्रियायाः ॥

उ॒त वां॑ वि॒क्षु मद्या॒स्वन्धो॒ गाव॒ आप॑श्च पीपयन्त दे॒वीः । उ॒तो नो॑ अ॒स्य पू॒र्व्यः पति॒र्दन्वी॒तं पा॒तं पय॑स उ॒स्रिया॑याः ॥

utá vāṁ vikṣú madyā́sv ándho gā́va ā́paś ca pīpayanta devī́ḥ | utó no asyá pū́rvyaḥ pátir dán vītáṁ pātáṁ páyasa usríyāyāḥ ||

And among the clans, in the raptures, the draught and the Cows and the divine Waters increase for you. And for us may the ancient Lord of this (order) grant: come, drink—drink the milk of the radiant Cow, the nourishing essence.

उ॒त । वा॒म् । वि॒क्षु । मद्या॑सु । अन्धः॑ । गावः॑ । आपः॑ । च॒ । पी॒प॒य॒न्त॒ । दे॒वीः । उ॒तो इति॑ । नः॒ । अ॒स्य । पू॒र्व्यः । पतिः॑ । दन् । वी॒तम् । पा॒तम् । पय॑सः । उ॒स्रिया॑याः ॥उत । वाम् । विक्षु । मद्यासु । अन्धः । गावः । आपः । च । पीपयन्त । देवीः । उतो इति । नः । अस्य । पूर्व्यः । पतिः । दन् । वीतम् । पातम् । पयसः । उस्रियायाः ॥uta | vām | vikṣu | madyāsu | andhaḥ | gāvaḥ | āpaḥ | ca | pīpayanta | devīḥ | uto iti | naḥ | asya | pūrvyaḥ | patiḥ | dan | vītam | pātam | payasaḥ | usriyāyāḥ

उतand; also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
वाम्of you two / you two
वाम्:
सम्बन्ध (gen.) / कर्म (acc.)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
विक्षुamong the clans/settlements
विक्षु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविś्
मद्यासुin the middle (places); amidst
मद्यासु:
अधिकरण
TypeAdjective (used substantively)
Rootमध्यम
अन्धःSoma-juice; pressed drink
अन्धः:
कर्ता
TypeNoun
Rootअन्धस्
गावःcows
गावः:
कर्ता
TypeNoun
Rootगो
आपःwaters
आपः:
कर्ता
TypeNoun
Rootअप्
and
:
TypeIndeclinable
Root
पीपयन्तthey caused to swell; they made (it) abound; they refreshed
पीपयन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (पिबति) / प्या (पीयते) → causative stem पीपय-
देवीःthe goddesses (esp. the Waters)
देवीः:
कर्म
TypeNoun
Rootदेवी
उतोand also
उतो:
TypeIndeclinable
Rootउत
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
अस्यof this; of him
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम्
पूर्व्यःancient; primeval
पूर्व्यः:
विशेषण (of पतिः)
TypeAdjective
Rootपूर्व्य
पतिःlord; master
पतिः:
कर्ता
TypeNoun
Rootपति
दन्वीतम्(as) the wide/expansive one; in wide expanse (epithet/qualifier)
दन्वीतम्:
कर्म/अव्ययीभाव (adverbial)
TypeAdjective (epithet)
Rootदन्वीत (epithet; prātipadika)
पातम्protect (you two)!; guard!
पातम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (पिबति) / पा (पालने) → imperative stem पात-
पयसःof milk; of nourishment
पयसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपयस्
उस्रियायाःof the ruddy cow; of the milch-cow (dawn-colored)
उस्रियायाः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootउस्रिया