HomeRig VedaMandala 1Sukta 148Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.148

Devata: Agni

पुरूणि दस्मो नि रिणाति जम्भैराद्रोचते वन आ विभावा । आदस्य वातो अनु वाति शोचिरस्तुर्न शर्यामसनामनु द्यून् ॥

पु॒रूणि॑ द॒स्मो नि रि॑णाति॒ जम्भै॒राद्रो॑चते॒ वन॒ आ वि॒भावा॑ । आद॑स्य॒ वातो॒ अनु॑ वाति शो॒चिरस्तु॒र्न शर्या॑मस॒नामनु॒ द्यून् ॥

purū́ṇi dasmó ní riṇāti jámbhair ā́d rocate vána ā́ vibhā́vā | ā́d asya vā́to ánu vāti śocír astúr na śaryā́m asanā́m ánu dyū́n ||

The wondrous one clears away many things with his jaws; he shines in the wood, the wide-radiant. After him the wind follows, blowing upon the flame; like a swift archer’s flight it runs on through the days, unceasing.

पु॒रूणि॑ । द॒स्मः । नि । रि॒णा॒ति॒ । जम्भैः॑ । आत् । रो॒च॒ते॒ । वने॑ । आ । वि॒भाऽवा॑ । आत् । अ॒स्य॒ । वातः॑ । अनु॑ । वा॒ति॒ । शो॒चिः । अस्तुः॑ । न । शर्या॑म् । अ॒स॒नाम् । अनु॑ । द्यून् ॥पुरूणि । दस्मः । नि । रिणाति । जम्भैः । आत् । रोचते । वने । आ । विभावा । आत् । अस्य । वातः । अनु । वाति । शोचिः । अस्तुः । न । शर्याम् । असनाम् । अनु । द्यून् ॥purūṇi | dasmaḥ | ni | riṇāti | jambhaiḥ | āt | rocate | vane | ā | vibhāvā | āt | asya | vātaḥ | anu | vāti | śociḥ | astuḥ | na | śaryām | asanām | anu | dyūn

पुरूणिmany (things)
पुरूणि:
Karma
TypeAdjective
Rootपुरु (प्रातिपदिक)
दस्मःthe wondrous one (Agni)
दस्मः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootदस्म (प्रातिपदिक)
निdown, away (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
रिणातिdrives away, removes
रिणाति:
TypeVerb
Root√री (रीणाति) / √रि (वेद.)
जम्भैःwith (his) jaws/teeth
जम्भैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootजम्भ (प्रातिपदिक)
forth, towards (as preverb)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
द्रोचतेshines, is radiant
द्रोचते:
TypeVerb
Root√द्रुच्/√द्रुच् (वेद. ‘द्रोचते’)
वनेin the wood/forest
वने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
forth, towards (as preverb)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
विभावाall-illuminating, widely shining
विभावा:
Kartā
TypeAdjective
Rootविभाव (प्रातिपदिक)
आत्then, thereupon
आत्:
TypeIndeclinable
Rootआत् (अव्यय) < अद्/अथ (वेद. अव्यय)
अस्यof him/its
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वातःwind
वातः:
Kartā
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
अनुalong, after (as preverb)
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
वातिblows
वाति:
TypeVerb
Root√वा (वाति)
शोचिःflame, blaze
शोचिः:
Karma
TypeNoun
Rootशोचिस् (प्रातिपदिक)
अस्तुःof the house/home
अस्तुः:
TypeNoun
Rootअस्तु (प्रातिपदिक) / √अस् (वेद. ‘अस्तु’ ‘home’)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
शर्यामa missile/arrow (swift dart)
शर्याम:
Karma
TypeNoun
Rootशर्या (प्रातिपदिक)
असनाwith a cast/impulsion (with a throw)
असना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअसन (प्रातिपदिक) / असनā (वेद. ‘throwing/impelling’)
अनुalong, after
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
द्यून्days (day-times)
द्यून्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यु (प्रातिपदिक)