HomeRig VedaMandala 1Sukta 142Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.142

Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional)
Devata: Agni as invoker/mediator; Indra as the brought power
Chandas: Triṣṭubh

ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह प्रियम् । इयं हि त्वा मतिर्ममाच्छा सुजिह्व वच्यते ॥

ई॒ळि॒तो अ॑ग्न॒ आ व॒हेन्द्रं॑ चि॒त्रमि॒ह प्रि॒यम् । इ॒यं हि त्वा॑ म॒तिर्ममाच्छा॑ सुजिह्व व॒च्यते॑ ॥

īḷitó agna ā́ vahéndraṃ citrám ihá priyám | iyáṃ hí tvā matír mámācchā́ su-jihva vacyáte ||

O Agni, praised and awakened, bring here Indra, the luminous and beloved power; for this my thought-force calls to you—O fair-tongued—so that the Word may be rightly uttered and the will-to-victory may arrive within.

ई॒ळि॒तः । अ॒ग्ने॒ । आ । व॒ह॒ । इन्द्र॑म् । चि॒त्रम् । इ॒ह । प्रि॒यम् । इ॒यम् । हि । त्वा॒ । म॒तिः । मम॑ । अच्छ॑ । सु॒ऽजि॒ह्व॒ । व॒च्यते॑ ॥ईळितः । अग्ने । आ । वह । इन्द्रम् । चित्रम् । इह । प्रियम् । इयम् । हि । त्वा । मतिः । मम । अच्छ । सुजिह्व । वच्यते ॥īḷitaḥ | agne | ā | vaha | indram | citram | iha | priyam | iyam | hi | tvā | matiḥ | mama | accha | su-jihva | vacyate

ईळितःpraised, invoked
ईळितः:
विशेषणम् (अग्नेः) / कर्तृ-सम्बन्धी
TypeAdjective/Participle
Rootईळ् (√īḷ ‘स्तु/प्रार्थ’) / kṛdanta from √īḷ
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधनम्
TypeNoun
Rootअग्नि (prātipadika)
hither, towards (us)
:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga/avyaya)
वहcarry/bring!
वह:
क्रिया (आह्वान/प्रेषण) ; कर्ता=अग्निः
TypeVerb
Rootवह् (√vah ‘वह/नी’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (prātipadika)
चित्रम्bright, wondrous
चित्रम्:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootचित्र (prātipadika)
इहhere
इह:
अधिकरण (स्थान) / क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootइह (avyaya)
प्रियम्dear, beloved
प्रियम्:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootप्रिय (prātipadika)
इयम्this
इयम्:
कर्तृ (वच्यते इत्यस्य) / विषयः
TypePronoun
Rootइदम् (sarvanāma-prātipadika)
हिfor, indeed
हि:
सम्बन्ध/हेतु-प्रदर्शक
TypeIndeclinable
Rootहि (avyaya)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (वच्यते/आच्छा-गमनस्य लक्ष्यः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (asmad/yusmad sarvanāma)
मतिःthought, devotion, intention
मतिः:
कर्तृ (वच्यते इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमति (prātipadika; from √man ‘मन’)
ममmy
मम:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (sarvanāma)
आच्छाtowards, unto
आच्छा:
क्रियाविशेषणम् (वच्यते—त्वाम् प्रति)
TypeIndeclinable
Rootआ + छा/छद् (Vedic preverbial adverb ‘towards, unto’; traditionally avyaya)
सुजिह्वO good-tongued (Agni)
सुजिह्व:
सम्बोधनम्
TypeNoun (vocative compound)
Rootसु- + जिह्वा (prātipadika)
वच्यतेis uttered, is spoken
वच्यते:
क्रिया; कर्तृ=मतिः (वाक्य-विषयः)
TypeVerb
Rootवच् (√vac ‘वद्/ब्रू’)