HomeRig VedaMandala 1Sukta 142Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.142

Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional)
Devata: Narāśaṃsa (often associated with Agni/ritual proclamation); allied with the purifying fire
Chandas: Triṣṭubh

शुचिः पावको अद्भुतो मध्वा यज्ञं मिमिक्षति । नराशंसस्त्रिरा दिवो देवो देवेषु यज्ञियः ॥

शुचि॑: पाव॒को अद्भु॑तो॒ मध्वा॑ य॒ज्ञं मि॑मिक्षति । नरा॒शंस॒स्त्रिरा दि॒वो दे॒वो दे॒वेषु॑ य॒ज्ञिय॑: ॥

śúciḥ pāvakó ádbhuto mádhvā yajñáṃ mimikṣati | narā́śaṃsas trír ā́ divó devó devéṣu yajñíyaḥ ||

Pure and purifying, wondrous in his working, he blends the sacrifice with sweetness of delight; Narāśaṃsa, the god who comes threefold from the heaven, becomes worthy of the gods and makes the offering fit for the divine powers within us.

शुचिः॑ । पा॒व॒कः । अद्भु॑तः । मध्वा॑ । य॒ज्ञम् । मि॒मि॒क्ष॒ति॒ । नरा॒संसः॑ । त्रिः । आ । दि॒वः । दे॒वः । दे॒वेषु॑ । य॒ज्ञियः॑ ॥शुचिः । पावकः । अद्भुतः । मध्वा । यज्ञम् । मिमिक्षति । नरासंसः । त्रिः । आ । दिवः । देवः । देवेषु । यज्ञियः ॥śuciḥ | pāvakaḥ | adbhutaḥ | madhvā | yajñam | mimikṣati | narāsaṃsaḥ | triḥ | ā | divaḥ | devaḥ | deveṣu | yajñiyaḥ

शुचिःbright, pure
शुचिः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य) / Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootशुच् (प्रातिपदिक: शुचि-)
पावकःpurifier (Agni)
पावकः:
कर्तृ / Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootपू (धातु) → पावक- (कृदन्त/प्रातिपदिक)
अद्भुतःmarvellous, wondrous
अद्भुतः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य) / Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootअद्भुत- (प्रातिपदिक)
मध्वाwith sweetness; with honey/soma
मध्वा:
करण / Karaṇa
TypeNoun
Rootमधु- (प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice, ritual
यज्ञम्:
कर्म / Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिक; √यज्)
मिमिक्षतिmixes; sprinkles; moistens
मिमिक्षति:
क्रिया
TypeVerb
Root√मिक्ष् (मिक्श्) / √मिक्ष (to mix, sprinkle, moisten)
नराशंसःNarāśaṃsa (the men-praised deity)
नराशंसः:
कर्तृ / Kartā (apposition to देवः)
TypeNoun (deity-name/epithet)
Rootनराशंस- (प्रातिपदिक; नरा + शंस)
त्रिराthrice; repeatedly
त्रिरा:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootत्रिस् (संख्या) → त्रिर् (अव्ययीभाव) + आ (अव्यय)
दिवःof heaven; of the sky
दिवः:
सम्बन्ध / Genitive relation
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)
देवःthe god (Agni/Narāśaṃsa)
देवः:
कर्तृ / Kartā
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक; √दिव् ‘to shine’)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण / Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
यज्ञियःworthy of sacrifice; fit to be worshipped
यज्ञियः:
विशेषणम् (देवस्य) / Kartā (qualifier)
TypeAdjective
Rootयज्ञिय- (प्रातिपदिक; √यज्)