Mantra 9
Sukta 1.14
Rishi: Medhātithi Kāṇva
Devata: Agni/Hotṛ-function and the Viśve Devāḥ (All Gods) as the brought powers
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
आकीं सूर्यस्य रोचनाद्विश्वान्देवाँ उषर्बुधः । विप्रो होतेह वक्षति ॥
Samhita Patha (IAST)
आकीं॒ सूर्य॑स्य रोच॒नाद्विश्वा॑न्दे॒वाँ उ॑ष॒र्बुध॑: । विप्रो॒ होते॒ह व॑क्षति ॥
Transliteration
ākī́ṃ sū́ryasya rocanā́d víśvān devā́ṃ uṣár-búdhaḥ | vípro hótéhá vakṣati ||
Translation
From the luminous realm of the Sun, the Dawn-awakened seer—Hotar—draws here all the gods: he brings the powers of light into this field of the sacrifice (the being).
Padapatha (Word Analysis)
आकी॑म् । सूर्य॑स्य । रो॒च॒नात् । विश्वा॑न् । दे॒वान् । उ॒षः॒ऽबुधः॑ । विप्रः॑ । होता॑ । इ॒ह । व॒क्ष॒ति॒ ॥आकीम् । सूर्यस्य । रोचनात् । विश्वान् । देवान् । उषःबुधः । विप्रः । होता । इह । वक्षति ॥ākīm | sūryasya | rocanāt | viśvān | devān | uṣaḥ-budhaḥ | vipraḥ | hotā | iha | vakṣati
Word by Word
आtowards, hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
कीम्indeed, surely (Vedic particle)
कीम्:
—
TypeIndeclinable
Rootकिम्
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
रोचनात्from the shining realm/light
रोचनात्:
अपादान
TypeNoun
Rootरोचन (प्रातिपदिक; from √रुच् ‘to shine’)
विश्वान्all
विश्वान्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
उषर्बुधःdawn-awakening, roused at dawn
उषर्बुधः:
कर्तृ (विप्रः/होता के विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootउषर्बुध (प्रातिपदिक; उषर् ‘dawn’ + बुध ‘awake/knowing’)
विप्रःthe inspired sage
विप्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
होताthe Hotṛ-priest
होता:
कर्तृ (विप्रः के समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootइह
वक्षतिconveys/ushers (brings)
वक्षति:
क्रिया
TypeVerb
Root√वह् (वहति) — Vedic present stem वक्ष-