HomeRig VedaMandala 1Sukta 139Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.139

Devata: Agni; Indra-Vāyu; collective Devas

अस्तु श्रौषट् पुरो अग्निं धिया दध आ नु तच्छर्धो दिव्यं वृणीमह इन्द्रवायू वृणीमहे । यद्ध क्राणा विवस्वति नाभा संदायि नव्यसी । अध प्र सू न उप यन्तु धीतयो देवाँ अच्छा न धीतयः ॥

अस्तु॒ श्रौष॑ट् पु॒रो अ॒ग्निं धि॒या द॑ध॒ आ नु तच्छर्धो॑ दि॒व्यं वृ॑णीमह इन्द्रवा॒यू वृ॑णीमहे । यद्ध॑ क्रा॒णा वि॒वस्व॑ति॒ नाभा॑ सं॒दायि॒ नव्य॑सी । अध॒ प्र सू न॒ उप॑ यन्तु धी॒तयो॑ दे॒वाँ अच्छा॒ न धी॒तय॑: ॥

ástu śráuṣaṭ puró agním dhiyā́ dadhā á nu tát śárdho divyám vṛṇīmahe indravāyū́ vṛṇīmahe | yád dha krāṇā́ vivásvati nā́bhā sam-dā́yi návyasī́ | ádha prá sú na úpa yantu dhītáyo devā́n ácchā ná dhītáyaḥ ||

Let it be; let the call be heard. First, I place Agni in the thought. Then we choose that divine host; we choose Indra and Vāyu. When the new inspiration is joined at the navel of Vivāsvat, then may our thought-formations go forward and approach the gods—yes, may our thought-formations approach.

अस्तु॑ । श्रौष॑ट् । पु॒रः । अ॒ग्निम् । धि॒या । द॒धे॒ । आ । नु । तत् । शर्धः॑ । दि॒व्यम् । वृ॒णी॒म॒हे॒ । इ॒न्द्र॒वा॒यू इति॑ । वृ॒णी॒म॒हे॒ । यत् । ह॒ । क्रा॒णा । वि॒वस्व॑ति । नाभा॑ । स॒म्ऽदायि॑ । नव्य॑सी । अध॑ । प्र । सु । नः॒ । उप॑ । य॒न्तु॒ । धी॒तयः॑ । दे॒वान् । अच्छ॑ । न । धी॒तयः॑ ॥अस्तु । श्रौषट् । पुरः । अग्निम् । धिया । दधे । आ । नु । तत् । शर्धः । दिव्यम् । वृणीमहे । इन्द्रवायू इति । वृणीमहे । यत् । ह । क्राणा । विवस्वति । नाभा । सम्दायि । नव्यसी । अध । प्र । सु । नः । उप । यन्तु । धीतयः । देवान् । अच्छ । न । धीतयः ॥astu | śrauṣaṭ | puraḥ | agnim | dhiyā | dadhe | ā | nu | tat | śardhaḥ | divyam | vṛṇīmahe | indravāyū iti | vṛṇīmahe | yat | ha | krāṇā | vivasyati | nābhā | sam-dāyi | navyasī | agha | pra | su | naḥ | upa | yantu | dhītayaḥ | devān | accha | na | dhītayaḥ

अस्तुlet it be / may it be
अस्तु:
(वाक्यक्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (भू) धातु
श्रौषट्(the call) ‘śrauṣaṭ!’ / may it be heard
श्रौषट्:
(वाक्यक्रिया/यज्ञीय-उद्गारः)
TypeVerb
Rootश्रु (श्रवण) धातु
पुरःin front / forth
पुरः:
Adhikaraṇa (दिशा/स्थान-विशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (fire-god)
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
धियाwith thought / with inspired prayer
धिया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
दधplace / set
दध:
(वाक्यक्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धारण/स्थापन) धातु
towards / hither
:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
नुnow / indeed
नु:
(वाक्य-निपातः)
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शर्धःhost / troop
शर्धः:
Kartā
TypeNoun
Rootशर्धस् (प्रातिपदिक)
दिव्यम्heavenly / divine
दिव्यम्:
(विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) < दिव्
वृणीमहेwe choose / we invoke
वृणीमहे:
(वाक्यक्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (वरण) धातु
इन्द्रवायूIndra and Vāyu
इन्द्रवायू:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र-वायु (समास-प्रातिपदिक)
वृणीमहेwe choose / we invoke
वृणीमहे:
(वाक्यक्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (वरण) धातु
यत्which / that
यत्:
(सम्बन्ध/अन्वयः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed
:
(वाक्य-निपातः)
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
क्राणाःadvancing / moving forth
क्राणाः:
Kartā (यन्तु-कर्तृसम्बन्धः) / (विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootक्रा (गमन/प्रसारण) धातु → कृत्: ‘क्राण’
विवस्वतिin/at Vivasvat (the shining one; Sun)
विवस्वति:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक) < √वस्/वस् (दीप्ति)
नाभाwith the navel / by the hub (center)
नाभा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
संदायिwas joined / was bestowed together
संदायि:
(वाक्यक्रिया)
TypeVerb
Rootदा (दान/वितरण) धातु + सम्
नव्यसीnewest / most fresh
नव्यसी:
Kartā/विशेष्य-सम्बन्धः
TypeAdjective
Rootनव्य (प्रातिपदिक)
अधthen / thereafter
अध:
(वाक्य-निपातः)
TypeIndeclinable
Rootअध (निपात)
प्रforth / forward
प्र:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
सूwell / indeed
सू:
(वाक्य-निपातः)
TypeIndeclinable
Rootसू (निपात) / सु (उपसर्गार्थ)
नःto us / of us
नः:
Sampradāna (हितार्थे) / सम्बन्धः
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उपnear / towards
उप:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
यन्तुlet them come
यन्तु:
(वाक्यक्रिया)
TypeVerb
Rootया (गमन) धातु
धीतयःinspired thoughts / hymns
धीतयः:
Kartā
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक) < √धी
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अच्छtowards / unto
अच्छ:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootअच्छ (अव्यय)
like / as
:
(वाक्य-निपातः)
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
धीतयःinspired thoughts / hymns
धीतयः:
Kartā
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक) < √धी