HomeRig VedaMandala 1Sukta 135Mantra 9
Previous Mantra

Mantra 9

Sukta 1.135

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.135)
Devata: Vāyu
Chandas: Jagatī (probable)

इमे ये ते सु वायो बाह्वोजसोऽन्तर्नदी ते पतयन्त्युक्षणो महि व्राधन्त उक्षणः । धन्वञ्चिद्ये अनाशवो जीराश्चिदगिरौकसः । सूर्यस्येव रश्मयो दुर्नियन्तवो हस्तयोर्दुर्नियन्तवः ॥

इ॒मे ये ते॒ सु वा॑यो बा॒ह्वो॑जसो॒ऽन्तर्न॒दी ते॑ प॒तय॑न्त्यु॒क्षणो॒ महि॒ व्राध॑न्त उ॒क्षण॑: । धन्व॑ञ्चि॒द्ये अ॑ना॒शवो॑ जी॒राश्चि॒दगि॑रौकसः । सूर्य॑स्येव र॒श्मयो॑ दुर्नि॒यन्त॑वो॒ हस्त॑योर्दुर्नि॒यन्त॑वः ॥

imé yé te sú vāyo bā́hvojasaḥ ’ntár nadī́ té patáyanty ukṣáṇo máhi vrā́dhanta ukṣáṇaḥ | dhánvaṃ cid yé anā́śavo jīrā́ś cid ágirá-okasaḥ | sū́ryasyeva raśmáyo dūr-niyántavo hástayor dūr-niyántavaḥ ||

These, O Vāyu, are your strong-armed powers; within the river they fly—bull-like energies that greatly increase. Even across the barren they do not lose speed; even on the heights they do not grow weary. Like the Sun’s rays they are hard to restrain, hard to hold back in the hands.

इ॒मे । ये । ते॒ । सु । वा॒यो॒ इति॑ । बा॒हुऽओ॑जसः । अ॒न्तः । न॒दी इति॑ । ते॒ । प॒तय॑न्ति । उ॒क्षणः॑ । महि॑ । व्राध॑न्तः । उ॒क्षणः॑ । धन्व॑न् । चि॒त् । ये । अ॒ना॒शवः॑ । जी॒राः । चि॒त् । अगि॑राऽओकसः । सूर्य॑स्यऽइव । र॒श्मयः॑ । दुः॒ऽनि॒यन्त॑वः । हस्त॑योः । दुः॒ऽनि॒यन्त॑वः ॥इमे । ये । ते । सु । वायो इति । बाहुओजसः । अन्तः । नदी इति । ते । पतयन्ति । उक्षणः । महि । व्राधन्तः । उक्षणः । धन्वन् । चित् । ये । अनाशवः । जीराः । चित् । अगिराओकसः । सूर्यस्यइव । रश्मयः । दुःनियन्तवः । हस्तयोः । दुःनियन्तवः ॥ime | ye | te | su | vāyo iti | bāhu-ojasaḥ | antaḥ | nadī iti | te | patayanti | ukṣaṇaḥ | mahi | vrādhantaḥ | ukṣaṇaḥ | dhanvan | cit | ye | anāśavaḥ | jīrāḥ | cit | agirāokasaḥ | sūryasya-iva | raśmayaḥ | duḥ-niyantavaḥ | hastayoḥ | duḥ-niyantavaḥ

इमेthese
इमे:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
येwho/which
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you/your
ते:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुwell, indeed
सु:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/निपात)
वायोO Vāyu
वायो:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
बाह्वोजसःstrong-armed, arm-strong
बाह्वोजसः:
Kartā
TypeAdjective
Rootबाह्वोजस् (समासः: बाहु + ओजस्)
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय/उपपद)
नदीriver
नदी:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
तेof you/your
ते:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पतयन्तिfly about, dart
पतयन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootपत् (धातु) + यन् (प्रत्ययः) → पतयति
उक्षणःbulls
उक्षणः:
Kartā
TypeNoun
Rootउक्षन् (प्रातिपदिक)
महिgreatly
महि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय)
व्राधन्तेgrow strong, wax
व्राधन्ते:
Kriyā
TypeVerb
Rootव्राध् (धातु) → व्राधते
उक्षणःbulls
उक्षणः:
Kartā
TypeNoun
Rootउक्षन् (प्रातिपदिक)
धन्वin the desert/steppe
धन्व:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootधन्वन् (प्रातिपदिक)
चिद्even
चिद्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootचिद् (निपात)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनाśवःnot swift, slow
अनाśवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअन्-आशु (समासः/नञ्-तत्पुरुषः) → अनाशु
जीराःquick, lively
जीराः:
Kartā
TypeAdjective
Rootजीर (प्रातिपदिक)
चिद्even
चिद्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootचिद् (निपात)
अगिरौकसःdwelling in the mountain/cave
अगिरौकसः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअगिरौकस् (समासः: अगिरि/अगिर + ओकस्)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
रश्मयःrays
रश्मयः:
Kartā
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
दुर्नियन्तवःhard to restrain
दुर्नियन्तवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootदुर्-नियन्तु (समासः: दुर् + नियन्तु)
हस्तयोःof/in (two) hands
हस्तयोः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
दुर्नियन्तवःhard to restrain
दुर्नियन्तवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootदुर्-नियन्तु (समासः: दुर् + नियन्तु)