Mantra 1
Sukta 1.13
Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.13)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
सुसमिद्धो न आ वह देवाँ अग्ने हविष्मते । होतः पावक यक्षि च ॥
Samhita Patha (IAST)
सुस॑मिद्धो न॒ आ व॑ह दे॒वाँ अ॑ग्ने ह॒विष्म॑ते । होत॑: पावक॒ यक्षि॑ च ॥
Transliteration
súsamiddho na ā́ vaha devā́ṃ agne havíṣmate | hótaḥ pāvaka yákṣi ca ||
Translation
Well-kindled, bring the gods to us, O Agni, for the one who bears the offering; O priest, O purifier, perform the giving (yaj) and the reception within.
Padapatha (Word Analysis)
सुऽस॑मिद्धः । नः॒ । आ । व॒ह॒ । दे॒वान् । अ॒ग्ने॒ । ह॒विष्म॑ते । होत॒रिति॑ । पा॒व॒क॒ । यक्षि॑ । च॒ ॥सुसमिद्धः । नः । आ । वह । देवान् । अग्ने । हविष्मते । होतरिति । पावक । यक्षि । च ॥su-samiddhaḥ | naḥ | ā | vaha | devān | agne | haviṣmate | hotariti | pāvaka | yakṣi | ca
Word by Word
सुसमिद्धःwell-kindled
सुसमिद्धः:
Kartā (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु- (उपसर्ग) + सम्- (उपसर्ग) + इन्ध् (धातु) → समिद्ध (कृदन्त)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna (अस्माकम्/अस्मभ्यं हितार्थं—प्रयोजन-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
आhither, forth
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वहcarry / bring
वह:
Kriyā
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana (सम्बोधन-प्रयोगः)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
हविष्मतेto the oblation-offerer / to him who has an offering
हविष्मते:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootहविस् (प्रातिपदिक) + मतुप् → हविष्मत्
होतःO Hotṛ (invoking priest)
होतः:
Sambodhana
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
पावकO purifier
पावक:
Sambodhana (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun
Rootपू (धातु) → पावक (कृदन्त/प्रातिपदिक)
यक्षिworship / sacrifice
यक्षि:
Kriyā
TypeVerb
Rootयज् (धातु; वैदिक: यक्ष्-आदेशः)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)