HomeRig VedaMandala 1Sukta 127Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.127

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

त्वमग्ने सहसा सहन्तमः शुष्मिन्तमो जायसे देवतातये रयिर्न देवतातये । शुष्मिन्तमो हि ते मदो द्युम्निन्तम उत क्रतुः । अध स्मा ते परि चरन्त्यजर श्रुष्टीवानो नाजर ॥

त्वम॑ग्ने॒ सह॑सा॒ सह॑न्तमः शु॒ष्मिन्त॑मो जायसे दे॒वता॑तये र॒यिर्न दे॒वता॑तये । शु॒ष्मिन्त॑मो॒ हि ते॒ मदो॑ द्यु॒म्निन्त॑म उ॒त क्रतु॑: । अध॑ स्मा ते॒ परि॑ चरन्त्यजर श्रुष्टी॒वानो॒ नाज॑र ॥

tvám agne sáhasā sáhantamaḥ śuṣmíntamo jāyase devá-tātaye rayír ná devá-tātaye | śuṣmíntamo hí te mádo dyumníntama utá krátúḥ | ádha smā te pári caranty ajara śruṣṭī́vāno nā́jara ||

You, O Agni, by might are the most overcoming; you are born the most full of force for the becoming of the gods, like a plenitude for that becoming. For your ecstasy is the most forceful, and your light is the most luminous, and your will is the most effective. Then around you move, O unaging, the obedient powers, O unaging.

त्वम् । अ॒ग्ने॒ । सह॑सा । सह॑न्ऽतमः । शु॒ष्मिन्ऽत॑मः । जा॒य॒से॒ । दे॒वऽता॑तये । र॒यिः । न । दे॒वऽता॑तये । शु॒ष्मिन्ऽत॑मः॑ । हि । ते॒ । मदः॑ । द्यु॒म्निन्ऽत॑मः । उ॒त । क्रतुः॑ । अध॑ । स्म॒ । ते॒ । परि॑ । च॒र॒न्ति॒ । अ॒ज॒र॒ । श्रु॒ष्टी॒वानः॑ । न । अ॒ज॒र॒ ॥त्वम् । अग्ने । सहसा । सहन्तमः । शुष्मिन्तमः । जायसे । देवतातये । रयिः । न । देवतातये । शुष्मिन्तमः । हि । ते । मदः । द्युम्निन्तमः । उत । क्रतुः । अध । स्म । ते । परि । चरन्ति । अजर । श्रुष्टीवानः । न । अजर ॥tvam | agne | sahasā | sahan-tamaḥ | śuṣmin-tamaḥ | jāyase | deva-tātaye | rayiḥ | na | deva-tātaye | śuṣmin-tamaḥ | hi | te | madaḥ | dyumnin-tamaḥ | uta | kratuḥ | adha | sma | te | pari | caranti | ajara | śruṣṭīvānaḥ | na | ajara

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सहसाby might, with force
सहसा:
करण
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
सहन्तमःmost overcoming, most victorious
सहन्तमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (superlative)
Rootसह् (धातु) → सहन्त् (कृदन्त-प्रातिपदिक) + तमप्
शुष्मिन्तमःmost vigorous, most powerful
शुष्मिन्तमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (superlative)
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक) + तमप्
जायसेyou are born / you arise
जायसे:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
देवतायतयेfor divine worship/for godhood (for the divine purpose)
देवतायतये:
सम्प्रदान (प्रयोजन)
TypeNoun (dative of purpose)
Rootदेवतायति (प्रातिपदिक: देवता-आतय/आतयि-भाव) → देवतायतय्
रयिःwealth, bounty
रयिः:
कर्तृ/उपमान (अत्र उपमेय-रूपेण)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
देवतायतयेfor divine worship/for the divine purpose
देवतायतये:
सम्प्रदान (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootदेवतायतय् (प्रातिपदिक)
शुष्मिन्तमःmost vigorous
शुष्मिन्तमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (superlative)
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक) + तमप्
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मदःexhilaration, rapture
मदः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
द्यु्म्निन्तमःmost splendid, most glorious
द्यु्म्निन्तमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (superlative)
Rootद्यु्म्निन् (प्रातिपदिक) + तमप्
उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
क्रतुःwill, resolve, ritual power
क्रतुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
अधthen, thereafter
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध
स्मindeed, just
स्म:
TypeIndeclinable
Rootस्म
तेto you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद्
परिaround
परि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि
चरन्तिthey move, they go about
चरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
अजरO unaging one
अजर:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative)
Rootअजर (प्रातिपदिक)
श्रुष्टीवानःobedient, attentive (ready to listen)
श्रुष्टीवानः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootश्रुष्टीवत् (प्रातिपदिक; from √श्रु/श्रुष् + -त्वत्) → श्रुष्टीवान्
like
:
TypeIndeclinable
Root
अजरthe unaging (one)
अजर:
उपमान
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक)