HomeRig VedaMandala 1Sukta 127Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.127

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)
Devata: Agni (with Bhṛgu-fire tradition in the background)
Chandas: Triṣṭubh

द्विता यदीं कीस्तासो अभिद्यवो नमस्यन्त उपवोचन्त भृगवो मथ्नन्तो दाशा भृगवः । अग्निरीशे वसूनां शुचिर्यो धर्णिरेषाम् । प्रियाँ अपिधीँर्वनिषीष्ट मेधिर आ वनिषीष्ट मेधिरः ॥

द्वि॒ता यदीं॑ की॒स्तासो॑ अ॒भिद्य॑वो नम॒स्यन्त॑ उप॒वोच॑न्त॒ भृग॑वो म॒थ्नन्तो॑ दा॒शा भृग॑वः । अ॒ग्निरी॑शे॒ वसू॑नां॒ शुचि॒र्यो ध॒र्णिरे॑षाम् । प्रि॒याँ अ॑पि॒धीँर्व॑निषीष्ट॒ मेधि॑र॒ आ व॑निषीष्ट॒ मेधि॑रः ॥

dvitā́ yad īṃ kīstā́so abhí-dyavo namasyánta upa-vócanta bhṛ́gavo mathnánto dāśā́ bhṛ́gavaḥ | agnír ī́śe vásūnāṃ śúcir yó dharṇír eṣām | priyā́n api-dhī́ṃr vaniṣīṣṭa médhirá ā́ vaniṣīṣṭa médhiraḥ ||

Again and again, when the praisers with uplifted vision bow and utter the word, the Bhṛgus, churning, offer the giving. Agni rules over the riches; he, the pure one, is their bearer and foundation. May the wise one win for us the dear hidden treasures; may the wise one win them for us.

द्वि॒ता । यत् । ई॒म् । की॒स्तासः॑ । अ॒भिऽद्य॑वः । न॒म॒स्यन्तः॑ । उ॒प॒ऽवोच॑न्त । भृग॑वः । म॒श्नन्तः॑ । दा॒शा । भृग॑वः । अ॒ग्निः । ई॒शे॒ । वसू॑नाम् । शुचिः॑ । यः । ध॒र्णिः । ए॒षा॒म् । प्रि॒यान् । अ॒पि॒ऽधीन् । व॒नि॒षी॒ष्ट॒ । मेधि॑रः । आ । व॒नि॒षी॒श्ट॒ । मेधि॑रः ॥द्विता । यत् । ईम् । कीस्तासः । अभिद्यवः । नमस्यन्तः । उपवोचन्त । भृगवः । मश्नन्तः । दाशा । भृगवः । अग्निः । ईशे । वसूनाम् । शुचिः । यः । धर्णिः । एषाम् । प्रियान् । अपिधीन् । वनिषीष्ट । मेधिरः । आ । वनिषीश्ट । मेधिरः ॥dvitā | yat | īm | kīstāsaḥ | abhi-dyavaḥ | namasyantaḥ | upa-vocanta | bhṛgavaḥ | maśnantaḥ | dāśā | bhṛgavaḥ | agniḥ | īśe | vasūnām | śuciḥ | yaḥ | dharṇiḥ | eṣām | priyān | api-dhīn | vaniṣīṣṭa | medhiraḥ | ā | vaniṣīśṭa | medhiraḥ

द्विताa second time; again
द्विता:
Adhikaraṇa (काल/क्रम-निर्देशः: ‘द्वितीयवारम्/पुनः’)
TypeIndeclinable
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक) / द्वितीयार्थे अव्यय
यत्when
यत्:
Adhikaraṇa (काल-सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईम्indeed; him/it (emphatic particle)
ईम्:
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात)
कीस्तासःpraisers; singers of fame
कीस्तासः:
Kartā
TypeNoun
Rootकीर्ति-स्तु (प्रातिपदिक; ‘स्तु’ = स्तोतृ/स्तुति-सम्बन्ध)
अभिद्यवःheavenward; directed toward the sky
अभिद्यवः:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootअभि-द्यु (प्रातिपदिक; ‘द्यु’ = द्युत्/दिव्-सम्बन्ध, ‘अभि’ उपसर्ग)
नमस्यन्तthey worship; they bow
नमस्यन्त:
Kriyā (कर्तृ-क्रिया)
TypeVerb
Rootनमस् + य (धातु: नम् ‘नमने’)
उपवोचन्तthey proclaimed; they uttered (to/near)
उपवोचन्त:
Kriyā
TypeVerb
Rootउप + वच् (धातु: वच् ‘वचने’)
भृगवःthe Bhṛgus (a priestly clan)
भृगवः:
Kartā (नमस्यन्त/उपवोचन्त इत्यस्य)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
मथ्नन्तःchurning; kindling by friction
मथ्नन्तः:
Kartā (भृगवः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeVerb
Rootमथ् (धातु: मथ् ‘मन्थने/मथने’)
दाशाःgivers; worshippers
दाशाः:
Kartā (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootदाश (प्रातिपदिक; ‘दाश’ = दाता/यजमान/उपासक)
भृगवःthe Bhṛgus
भृगवः:
Kartā (पुनरुक्त-सम्बोधन/समुच्चय-बलम्)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (Fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
ईशेrules; has dominion
ईशे:
Kriyā
TypeVerb
Rootईश् (धातु: ईश् ‘ऐश्वर्ये/शासने’)
वसूनाम्of the goods/treasures
वसूनाम्:
सम्बन्ध (अधिकार्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
शुचिःbright; pure
शुचिः:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā (सापेक्ष-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धर्णिःsupport; upholder
धर्णिः:
Kartā (यः…धर्णिः)
TypeNoun
Rootधर्णि (प्रातिपदिक; ‘धारण/आधार’)
एषाम्of these (of them)
एषाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रियान्dear; beloved
प्रियान्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
अपिधीन्coverings; hidden treasures
अपिधीन्:
Karma (प्रियान् इत्यस्य विशेष्य-रूपेण: ‘प्रियान् अपिधीन्’)
TypeNoun
Rootअपि-धा (कृदन्त-प्रातिपदिक; ‘आवरण/निधान’)
वनिषीष्टwin; obtain
वनिषीष्ट:
Kriyā (आशीर्वाद/आज्ञा)
TypeVerb
Rootवन् (धातु: वन् ‘वनने/इच्छायाम्/लाभे’)
मेधिःO wise one; O intelligent one
मेधिः:
Kartā (सम्बोधनार्थे/विधेय-कर्तृ)
TypeNoun
Rootमेधि (प्रातिपदिक; ‘मेधावान्/यज्ञ-सम्बन्ध’)
toward; hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वनिषीष्टwin; obtain
वनिषीष्ट:
Kriyā
TypeVerb
Rootवन् (धातु: वन्)
मेधिःO wise one
मेधिः:
Kartā/सम्बोधन
TypeNoun
Rootमेधि (प्रातिपदिक)