HomeRig VedaMandala 1Sukta 127Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.127

Rishi: Parucchēpa or related Agni hymn seer-tradition (traditional attribution varies)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यजिष्ठं त्वा यजमाना हुवेम ज्येष्ठमङ्गिरसां विप्र मन्मभिर्विप्रेभिः शुक्र मन्मभिः । परिज्मानमिव द्यां होतारं चर्षणीनाम् । शोचिष्केशं वृषणं यमिमा विशः प्रावन्तु जूतये विशः ॥

यजि॑ष्ठं त्वा॒ यज॑माना हुवेम॒ ज्येष्ठ॒मङ्गि॑रसां विप्र॒ मन्म॑भि॒र्विप्रे॑भिः शुक्र॒ मन्म॑भिः । परि॑ज्मानमिव॒ द्यां होता॑रं चर्षणी॒नाम् । शो॒चिष्के॑शं॒ वृष॑णं॒ यमि॒मा विश॒: प्राव॑न्तु जू॒तये॒ विश॑: ॥

yajíṣṭhaṃ tvā yájamānā huvema jyéṣṭham áṅgirasāṃ vipra mánmabhir víprebhiḥ śukrá mánmabhiḥ | paríjmānam iva dyā́ṃ hótāraṃ carṣaṇīnā́m | śóciṣkeśaṃ vṛ́ṣaṇaṃ yám imā́ víśaḥ prá avantu jūtáye víśaḥ ||

You most fit for sacrifice, we who offer call you—eldest of the Angirases, O seer—by inspired thoughts, by bright inspired thoughts. Like one who ranges the sky in circles, you are the invoking priest of the peoples; flame-haired, a strong bull-power: may these communities foster him forward for swift victory in the work.

यजि॑ष्ठम् । त्वा॒ । यज॑मानाः । हु॒वे॒म॒ । ज्येष्ठ॑म् । अङ्गि॑रसाम् । वि॒प्र॒ । मन्म॑ऽभिः । विप्रे॑भिः । शु॒क्र॒ । मन्म॑ऽभिः । परि॑ज्मानम्ऽइव । द्याम् । होता॑रम् । च॒र्ष॒णी॒नाम् । शो॒चिःऽके॑शम् । वृष॑णम् । यम् । इ॒माः । विशः॑ । प्र । अ॒व॒न्तु॒ । जू॒तये॑ । विशः॑ ॥यजिष्ठम् । त्वा । यजमानाः । हुवेम । ज्येष्ठम् । अङ्गिरसाम् । विप्र । मन्मभिः । विप्रेभिः । शुक्र । मन्मभिः । परिज्मानम्इव । द्याम् । होतारम् । चर्षणीनाम् । शोचिःकेशम् । वृषणम् । यम् । इमाः । विशः । प्र । अवन्तु । जूतये । विशः ॥yajiṣṭham | tvā | yajamānāḥ | huvema | jyeṣṭham | aṅgirasām | vipra | manma-bhiḥ | viprebhiḥ | śukra | manma-bhiḥ | parijmānam-iva | dyām | hotāram | carṣaṇīnām | śociḥ-keśam | vṛṣaṇam | yam | imāḥ | viśaḥ | pra | avantu | jūtaye | viśaḥ

यजिष्ठम्most worshipful
यजिष्ठम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootयज् (यज्) / यजिष्ठ (प्रातिपदिक) सुपरलेटिव
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
यजमानाःthe sacrificers
यजमानाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक; यज्-धातोः वर्तमानकृदन्त-आधारित)
हुवेमwe have invoked / we invoke
हुवेम:
क्रिया
TypeVerb
Rootह्वे (ह्वा) / √हू
ज्येष्ठम्eldest, most eminent
ज्येष्ठम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
अङ्गिरसाम्of the Aṅgirases
अङ्गिरसाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
विप्रO inspired sage
विप्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative use) / Adjective
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
मन्मभिःwith hymns / with thoughts
मन्मभिः:
करण
TypeNoun
Rootमन्मन् (प्रातिपदिक)
विप्रेभिःwith the sages
विप्रेभिः:
करण
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
शुक्रO bright/pure one
शुक्र:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative use)
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
मन्मभिःwith hymns / with thoughts
मन्मभिः:
करण
TypeNoun
Rootमन्मन् (प्रातिपदिक)
परिज्मानम्the far-coursing/encircling one
परिज्मानम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootपरिज्मन् (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
उपमान
TypeIndeclinable
Rootइव
द्याम्heaven, sky
द्याम्:
उपमान (उपमेयस्य)
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
होतारम्the Hotṛ-priest (invoker)
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
चर्षणीनाम्of the peoples/tribes
चर्षणीनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootचर्षणि (प्रातिपदिक)
शोचिष्केशम्flame-haired
शोचिष्केशम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशोचिस् + केश (तत्पुरुष समास; प्रातिपदिक: शोचिष्केश)
वृषणम्the mighty/bull-like one
वृषणम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
यम्whom
यम्:
कर्म (प्रावन्तु इत्यस्य)
TypePronoun (relative)
Rootयद्
इमाःthese
इमाः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम्
विशःclans, peoples
विशः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
प्रावन्तुmay (they) aid/protect
प्रावन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (अव्) उपसर्ग: प्र-
जूतयेfor swift help/impulsion
जूतये:
सम्प्रदान (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootजूति (प्रातिपदिक)
विशःthe clans, the peoples
विशः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)