HomeRig VedaMandala 1Sukta 123Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.123

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Uṣas (as ṛtasya yoṣā)
Chandas: Triṣṭubh

जानत्यह्नः प्रथमस्य नाम शुक्रा कृष्णादजनिष्ट श्वितीची । ऋतस्य योषा न मिनाति धामाहरहर्निष्कृतमाचरन्ती ॥

जा॒न॒त्यह्न॑: प्रथ॒मस्य॒ नाम॑ शु॒क्रा कृ॒ष्णाद॑जनिष्ट श्विती॒ची । ऋ॒तस्य॒ योषा॒ न मि॑नाति॒ धामाह॑रहर्निष्कृ॒तमा॒चर॑न्ती ॥

jā́natī áhnaḥ prathamásya nā́ma śukrā́ kṛṣṇā́d ajaniṣṭa śvitī́cī | ṛtásya yóṣā ná mināti dhā́mā́har-ahar niṣkṛtám ā́carantī ||

Knowing the first name of the Day, the bright one is born out of the black and becomes white-shining. The maiden of Ṛta does not diminish her domain; day after day she moves according to the ordained release—faithfully repeating the act of emergence into truth.

जा॒न॒ती । अह्नः॑ । प्र॒थ॒मस्य॑ । नाम॑ । शु॒क्रा । कृ॒ष्णात् । अ॒ज॒नि॒ष्ट॒ । श्वि॒ती॒ची । ऋ॒तस्य॑ । योषा॑ । न । मि॒ना॒ति॒ । धाम॑ । अहः॑ऽअहः । निः॒ऽकृ॒तम् । आ॒ऽचर॑न्ती ॥जानती । अह्नः । प्रथमस्य । नाम । शुक्रा । कृष्णात् । अजनिष्ट । श्वितीची । ऋतस्य । योषा । न । मिनाति । धाम । अहःअहः । निःकृतम् । आचरन्ती ॥jānatī | ahnaḥ | prathamasya | nāma | śukrā | kṛṣṇāt | ajaniṣṭa | śvitīcī | ṛtasya | yoṣā | na | mināti | dhāma | ahaḥ-ahaḥ | niḥ-kṛtam | ācarantī

जानातिknows
जानाति:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (जानाति)
अह्नःof the day
अह्नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअहन्-
प्रथमस्यof the first
प्रथमस्य:
Viśeṣaṇa (अह्नः-सम्बन्धे)
TypeAdjective
Rootप्रथम-
नामname
नाम:
Karma
TypeNoun
Rootनामन्-
शुक्राbright, radiant
शुक्रा:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootशुक्र-
कृष्णात्from the dark (night)
कृष्णात्:
Apādāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootकृष्ण-
अजनिष्टwas born, arose
अजनिष्ट:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (जायते/जनयति)
श्वितीचीshining, gleaming
श्वितीची:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootश्वितीचि-
ऋतस्यof ṛta (cosmic order)
ऋतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋत-
योषाthe young woman (dawn)
योषा:
Kartā
TypeNoun
Rootयोषा-
not
:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Root
मिनातिdiminishes, violates
मिनाति:
Kriyā
TypeVerb
Root√मि (मिनाति)
धामabode; ordinance; established place
धाम:
Karma
TypeNoun
Rootधामन्-
अहर्-अहःday after day
अहर्-अहः:
Adhikaraṇa (कालाधिकरणम्)
TypeIndeclinable (iterative compound)
Rootअहन्-
निष्कृतम्set forth, fixed/appointed
निष्कृतम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Rootनिष्-√कृ (निष्कृत) / निष्कृति- (कृदन्ताधारित)
आचरन्तीmoving/acting, proceeding
आचरन्ती:
Kartā (योषा/उषस्-सम्बद्धा)
TypeVerb (participle)
Rootआ-√चर्