HomeRig VedaMandala 1Sukta 123Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.123

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.123)
Devata: Uṣas (with allusive links to Bhaga and Varuṇa)
Chandas: Triṣṭubh

भगस्य स्वसा वरुणस्य जामिरुषः सूनृते प्रथमा जरस्व । पश्चा स दघ्या यो अघस्य धाता जयेम तं दक्षिणया रथेन ॥

भग॑स्य॒ स्वसा॒ वरु॑णस्य जा॒मिरुष॑: सूनृते प्रथ॒मा ज॑रस्व । प॒श्चा स द॑घ्या॒ यो अ॒घस्य॑ धा॒ता जये॑म॒ तं दक्षि॑णया॒ रथे॑न ॥

bhágasya svásā váruṇasya jāmír uṣaḥ sūnṛte prathamā́ jarasva | paścā́ sá dadhyā yó aghásya dhātā́ jáyema táṃ dakṣiṇáyā ráthena ||

O Dawn, true-worded, sister of Bhaga and kin of Varuṇa, shine forth first in the forefront. Then may we set in place and win that power which upholds us against harm; may we conquer it by the right-giving force, by the chariot of ordered offering.

भग॑स्य । स्वसा॑ । वरु॑णस्य । जा॒मिः । उषः॑ । सू॒नृ॒ते॒ । प्र॒थ॒मा । ज॒र॒स्व॒ । प॒श्चा । सः । द॒ध्याः॒ । यः । अ॒घस्य॑ । धा॒ता । जये॑म । तम् । दक्षि॑णया । रथे॑न ॥भगस्य । स्वसा । वरुणस्य । जामिः । उषः । सूनृते । प्रथमा । जरस्व । पश्चा । सः । दध्याः । यः । अघस्य । धाता । जयेम । तम् । दक्षिणया । रथेन ॥bhagasya | svasā | varuṇasya | jāmiḥ | uṣaḥ | sūnṛte | prathamā | jarasva | paścā | saḥ | dadhyāḥ | yaḥ | aghasya | dhātā | jayema | tam | dakṣiṇayā | rathena

भगस्यof Bhaga (the god Bhaga)
भगस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
स्वसाsister
स्वसा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्वसृ (प्रातिपदिक)
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
जामिःkinswoman; near-relative
जामिः:
कर्तृ (apposition to स्वसा)
TypeNoun
Rootजामि (प्रातिपदिक)
उषःO Uṣas (Dawn)
उषः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
सूनृतेO Sūnṛtā (truthful/pleasant speech; personified)
सूनृते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसूनृता (प्रातिपदिक)
प्रथमाfirst
प्रथमा:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
जरस्वgrow old; endure (live on)
जरस्व:
क्रिया (addressed to Uṣas/Sūnṛtā)
TypeVerb
Rootजॄ/जरा (धातु: जॄ ‘to grow old’ → imperative)
पश्चात्afterwards; later
पश्चात्:
अधिकरण (काल/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दघ्याःDaghya (a person/epithet; Vedic name)
दघ्याः:
कर्तृ (apposition to सः)
TypeNoun
Rootदघ्य (प्रातिपदिक; Vedic epithet/name)
यःwho
यः:
कर्तृ (relative pronoun)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अघस्यof evil; of sin/harm
अघस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक)
धाताthe establisher; ordainer; creator
धाता:
कर्तृ (predicate/apposition to यः)
TypeNoun
Rootधा (धातु) + तृ (कृदन्त-प्रत्यय) → धातृ/धाता
जयेमmay we win; may we conquer
जयेम:
क्रिया
TypeVerb
Rootजि (धातु: ‘to conquer’)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दक्षिणयाwith a dakṣiṇā (priestly gift/fee)
दक्षिणया:
करण
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
रथेनwith a chariot
रथेन:
करण
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)