HomeRig VedaMandala 1Sukta 123Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.123

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.123)
Devata: Uṣas (Dawn)
Chandas: Triṣṭubh

गृहंगृहमहना यात्यच्छा दिवेदिवे अधि नामा दधाना । सिषासन्ती द्योतना शश्वदागादग्रमग्रमिद्भजते वसूनाम् ॥

गृ॒हंगृ॑हमह॒ना या॒त्यच्छा॑ दि॒वेदि॑वे॒ अधि॒ नामा॒ दधा॑ना । सिषा॑सन्ती द्योत॒ना शश्व॒दागा॒दग्र॑मग्र॒मिद्भ॑जते॒ वसू॑नाम् ॥

gṛháṃ-gṛ́ham ahánā yā́ty ácchā divé-dive ádhi nā́mā dádhānā | sisā́santī dyotanā́ śáśvad ā́gād ágram-agram íd bhájate vásūnām ||

From house to house the Dawn moves, day by day coming straight towards us, taking her name upon herself anew. Seeking to awaken and to illumine, she arrives ever again; step by step she apportions the treasures—each advance opening a new share of the riches of being.

गृ॒हम्ऽगृ॑हम् । अ॒ह॒ना । या॒ति॒ । अच्छ॑ । दि॒वेऽदि॑वे । अधि॑ । नाम॑ । दधा॑ना । सिसा॑सन्ती । द्यो॒त॒ना । शश्व॑त् । आ । अ॒गा॒त् । अग्र॑म्ऽअग्रम् । इत् । भ॒ज॒ते॒ । वसू॑नाम् ॥गृहम्गृहम् । अहना । याति । अच्छ । दिवेदिवे । अधि । नाम । दधाना । सिसासन्ती । द्योतना । शश्वत् । आ । अगात् । अग्रम्अग्रम् । इत् । भजते । वसूनाम् ॥gṛham-gṛham | ahanā | yāti | accha | dive--dive | adhi | nāma | dadhānā | sisāsantī | dyotanā | śaśvat | ā | agāt | agram-agram | it | bhajate | vasūnām

गृहम्house (each house)
गृहम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक) < √गृह्/ग्रह् (ग्रहणे) (व्युत्पत्त्यनुसार)
गृहम्house
गृहम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
अहनाby day / day after day
अहना:
करण
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
यातिgoes
याति:
कर्तृ
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थः)
अच्छाtowards
अच्छा:
कर्म-प्रवचनीय/दिशा
TypeIndeclinable
Rootअच्छा (अव्यय)
दिवेto the day / for the day
दिवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक) / द्यौ (सम्बद्ध)
दिवेday by day
दिवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
नामname
नाम:
कर्म
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
दधानाbearing, placing
दधाना:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√धा (धारणे) → दधान (वर्तमान कृदन्त)
सिषासन्तीseeking to instruct/impel
सिषासन्ती:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√शास् (अनुशासने) → सिषास (इच्छार्थ/देशिदेरिवेटिव) + शन्ती
द्योतनाshining light / illumination
द्योतना:
कर्तृ/भाव
TypeNoun
Rootद्योतन (प्रातिपदिक) < √द्युत् (दीप्तौ)
शश्वत्always, continually
शश्वत्:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय/विशेषण)
आगात्came
आगात्:
कर्तृ
TypeVerb
Root√गम् (गत्यर्थः) + आ-
अग्रम्to the fore, front
अग्रम्:
कर्म/गत्यर्थ-लक्ष्य
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
अग्रम्step by step (fore after fore)
अग्रम्:
कर्म/गत्यर्थ-लक्ष्य
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
इत्indeed
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
भजतेapportions, shares out
भजते:
कर्तृ
TypeVerb
Root√भज् (सेवायाम्/विभागे)
वसूनाम्of riches / of goods
वसूनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)