HomeRig VedaMandala 1Sukta 123Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 1.123

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Uṣas (plural series) allied with Sūrya
Chandas: Triṣṭubh

अश्वावतीर्गोमतीर्विश्ववारा यतमाना रश्मिभिः सूर्यस्य । परा च यन्ति पुनरा च यन्ति भद्रा नाम वहमाना उषासः ॥

अश्वा॑वती॒र्गोम॑तीर्वि॒श्ववा॑रा॒ यत॑माना र॒श्मिभि॒: सूर्य॑स्य । परा॑ च॒ यन्ति॒ पुन॒रा च॑ यन्ति भ॒द्रा नाम॒ वह॑माना उ॒षास॑: ॥

áśvāvātīr gómatīr viśvá-vārā yátamānā raśmíbhíḥ sū́ryasya | párā ca yánti púnar ā́ ca yanti bhadrā́ nā́ma váhamānā uṣā́saḥ ||

Horse-rich, cow-rich, bearing all desirable boons, striving with the rays of the Sun, the Dawns go forth and return again. Carrying the name ‘Auspicious,’ they bring the powers of swift force and luminous knowledge back into our field.

अश्व॑ऽवतीः । गोऽम॑तीः । वि॒श्वऽवा॑राः । यत॑मानाः । र॒श्मिऽभिः॑ । सूर्य॑स्य । परा॑ । च॒ । यन्ति॑ । पुनः॑ । आ । च॒ । य॒न्ति॒ । भ॒द्रा । नाम॑ । वह॑मानाः । उ॒षसः॑ ॥अश्ववतीः । गोमतीः । विश्ववाराः । यतमानाः । रश्मिभिः । सूर्यस्य । परा । च । यन्ति । पुनः । आ । च । यन्ति । भद्रा । नाम । वहमानाः । उषसः ॥aśva-vatīḥ | go--matīḥ | viśva-vārāḥ | yatamānāḥ | raśmi-bhiḥ | sūryasya | parā | ca | yanti | punaḥ | ā | ca | yanti | bhadrā | nāma | vahamānāḥ | uṣasaḥ

अश्वावतीःhaving horses (rich in horses)
अश्वावतीः:
Kartā (उषासः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअश्वावत् (अश्व + -वत्) प्रत्ययान्त प्रातिपदिक
गोमतीःhaving cows (rich in cattle)
गोमतीः:
Kartā (उषासः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootगोमत् (गो + -मत्) प्रत्ययान्त प्रातिपदिक
विश्ववाराःall-precious / bringing all desirable boons
विश्ववाराः:
Kartā (उषासः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्ववार (विश्व + वार) प्रातिपदिक
यतमानाःstriving / exerting themselves
यतमानाः:
Kartā (उषासः-विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Rootयत् (धातु) → यतमान (वर्तमानकाले आत्मनेपदीय शतृ/शानच्-प्रायः ‘-मान’)
रश्मिभिःwith rays
रश्मिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
पराaway / forth
परा:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
यन्तिthey go
यन्ति:
(क्रिया; कर्ता = उषासः)
TypeVerb
Rootया (धातु)
पुनःagain
पुनः:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
towards / back
:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
यन्तिthey come/go
यन्ति:
(क्रिया; कर्ता = उषासः)
TypeVerb
Rootया (धातु)
भद्राःauspicious, gracious
भद्राः:
Kartā (उषासः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
नामindeed / as (by) name
नाम:
(निपात; ‘indeed/namely’)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय/निपात; वैदिक)
वहमानाbearing, carrying (bringing)
वहमाना:
Kartā (उषासः-विशेषणम्)
TypeVerb (participle)
Rootवह् (धातु) → वहमान (वर्तमानकाले आत्मनेपदीय कृदन्त ‘-मान’)
उषासःthe Dawns (Uṣas)
उषासः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)