HomeRig VedaMandala 1Sukta 122Mantra 15
Previous Mantra

Mantra 15

Sukta 1.122

Devata: Mitra-Varuṇa

चत्वारो मा मशर्शारस्य शिश्वस्त्रयो राज्ञ आयवसस्य जिष्णोः । रथो वां मित्रावरुणा दीर्घाप्साः स्यूमगभस्तिः सूरो नाद्यौत् ॥

च॒त्वारो॑ मा मश॒र्शार॑स्य॒ शिश्व॒स्त्रयो॒ राज्ञ॒ आय॑वसस्य जि॒ष्णोः । रथो॑ वां मित्रावरुणा दी॒र्घाप्सा॒: स्यूम॑गभस्ति॒: सूरो॒ नाद्यौ॑त् ॥

catvā́ro mā maśarśā́rasya śíśvas tráyo rājñá ā́yavasasya jiṣṇóḥ | rátho vām mitrāvaruṇā dīrghā́psāḥ syū́ma-gabhastiḥ sū́ro nā́dyaut ||

Four are mine of Maśarśāra’s offspring, three of King Āyavasa the conquering. Your chariot, O Mitra and Varuṇa—far-reaching in its course, with well-yoked reins—has shone forth today like the sun.

च॒त्वारः॑ । मा॒ । म॒श॒र्शार॑स्य । शिश्वः॑ । त्रयः॑ । राज्ञः॑ । आय॑वसस्य । जि॒ष्णोः । रथः॑ । वा॒म् । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । दी॒र्घऽअ॑प्साः॒ । स्यूम॑ऽगभस्तिः । सूरः॑ । न । अ॒द्यौ॒त् ॥चत्वारः । मा । मशर्शारस्य । शिश्वः । त्रयः । राज्ञः । आयवसस्य । जिष्णोः । रथः । वाम् । मित्रावरुणा । दीर्घअप्साः । स्यूमगभस्तिः । सूरः । न । अद्यौत् ॥catvāraḥ | mā | maśarśārasya | śiśvaḥ | trayaḥ | rājñaḥ | āyavasasya | jiṣṇoḥ | rathaḥ | vām | mitrāvaruṇā | dīrgha-apsāḥ | syūma-gabhastiḥ | sūraḥ | na | adyaut

चत्वारःfour
चत्वारः:
विशेषण (कर्तृ/विषय-सम्बन्धी)
TypeAdjective/Numeral
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
माme
मा:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
me
:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शर्शारस्यof Śarśāra
शर्शारस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun (Proper)
Rootशर्शार (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम/ऋषिनाम)
शिश्वःthe young one / child
शिश्वः:
कर्तृ/विषय
TypeNoun/Adjective
Rootशिशु/शिश्व (प्रातिपदिक; ‘युवा/शिशु’)
त्रयःthree
त्रयः:
विशेषण (कर्तृ/विषय-सम्बन्धी)
TypeAdjective/Numeral
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
आयवसस्यof Āyavasa
आयवसस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun (Proper)/Adjective
Rootआयवस (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम/विशेषण)
जिष्णोःof the victorious one
जिष्णोः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective
Rootजिष्णु (प्रातिपदिक; ‘विजयी’)
रथःchariot
रथः:
कर्तृ/विषय
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
वाम्of you two / you two
वाम्:
सम्बन्ध (genitive: ‘of you two’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मित्रावरुणाMitra and Varuṇa
मित्रावरुणा:
सम्बोधन/कर्तृ (addressed subject)
TypeNoun (Dual Deity)
Rootमित्र + वरुण (देवनाम-प्रातिपदिक; द्वन्द्व)
दीर्घाप्साःhaving long waters / long-reaching (in waters)
दीर्घाप्साः:
विशेषण (रथस्य/विषयस्य)
TypeAdjective
Rootदीर्घ + अप्सस्/अप्स (समास; ‘दीर्घ-जल/दीर्घ-अप्सस्’)
स्यूमगभस्तिःwith well-joined/stitched hand-grips (epithet)
स्यूमगभस्तिः:
विशेषण (रथस्य/विषयस्य)
TypeNoun/Adjective (Compound epithet)
Rootस्यूम + गभस्ति (समास; ‘स्यूम-गभस्ति’)
सूरःthe sun
सूरः:
उपमान (simile-subject)
TypeNoun
Rootसूर (प्रातिपदिक)
like
:
सम्बन्ध (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
अद्यौत्shone / flashed
अद्यौत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootद्युत् (धातु)