Mantra 6
Sukta 1.12
Rishi: Medhātithi Kāṇva
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निनाग्निः समिध्यते कविर्गृहपतिर्युवा । हव्यवाड्जुह्वास्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒ग्निना॒ग्निः समि॑ध्यते क॒विर्गृ॒हप॑ति॒र्युवा॑ । ह॒व्य॒वाड्जु॒ह्वा॑स्यः ॥
Transliteration
agnínāgníḥ sám idhyate kavír gṛhá-patir yúvā | havyavā́ḍ juhvā́-asyaḥ ||
Translation
By Agni, Agni is kindled: the seer-flame, the young lord of the dwelling; the strong carrier of the offering, whose mouth is the ladle—receiving and giving in one act of consecration.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निना॑ । अ॒ग्निः । सम् । इ॒ध्य॒ते॒ । क॒विः । गृ॒हऽप॑तिः । युवा॑ । ह॒व्य॒ऽवाट् । जु॒हुऽआ॑स्यः ॥अग्निना । अग्निः । सम् । इध्यते । कविः । गृहपतिः । युवा । हव्यवाट् । जुहुआस्यः ॥agninā | agniḥ | sam | idhyate | kaviḥ | gṛha-patiḥ | yuvā | havya-vāṭ | juhu-āsyaḥ
Word by Word
अग्निनाby/with Agni (as means)
अग्निना:
करण
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (the fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
समिध्यतेis kindled / is enkindled
समिध्यते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√इध् (इध् दीप्तौ) / √इन्ध् (दीप्तौ) (धातु)
कविःthe seer/wise one
कविः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeNoun
Rootकवि- (प्रातिपदिक)
गृहपतिःlord of the house (household priest)
गृहपतिः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeNoun
Rootगृहपति- (गृह + पति) (प्रातिपदिक)
युवाyoung
युवा:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयुवन्- (प्रातिपदिक; न्-प्रत्ययान्त)
हव्यवाट्the oblation-bearer
हव्यवाट्:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootहव्यवह्- (हव्य + वह्) (प्रातिपदिक; वह्-धातोः कृत/बहुव्रीहिसमासाधारितः)
जुह्वास्यःhaving the ladle as his mouth
जुह्वास्यः:
कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootजुहू- + आस्य- (जुहू ‘ladle’ + आस्य ‘mouth’) (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः)