Mantra 2
Sukta 1.12
Rishi: Medhātithi Kāṇva
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निमग्निं हवीमभिः सदा हवन्त विश्पतिम् । हव्यवाहं पुरुप्रियम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒ग्निम॑ग्निं॒ हवी॑मभि॒: सदा॑ हवन्त वि॒श्पति॑म् । ह॒व्य॒वाहं॑ पुरुप्रि॒यम् ॥
Transliteration
agním-agníṃ havī́mabhiḥ sádā havanta viśpátim | havyavā́haṃ puru-priyám ||
Translation
Again and again call Agni with your offerings—ever invoke the Lord of the dwelling and the people, the bearer of oblations, the power dear to many parts of our being.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निम्ऽअ॑ग्निम् । हवी॑मऽभिः । सदा॑ । ह॒व॒न्त॒ । वि॒श्पति॑म् । ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । पु॒रु॒ऽप्रि॒यम् ॥अग्निम्अग्निम् । हवीमभिः । सदा । हवन्त । विश्पतिम् । हव्यवाहम् । पुरुप्रियम् ॥agnim-agnim | havīma-bhiḥ | sadā | havanta | viśpatim | havya-vāham | puru-priyam
Word by Word
अग्निम्Agni (as the object of invocation)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (again; distributive/iterative: ‘Agni, Agni’)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
हवीमभिःwith/using oblations (havis), towards (him)
हवीमभिः:
करण
TypeNoun (with preverb/particle)
Rootहविस्- (प्रातिपदिक) + अभि (उपसर्ग/अव्यय)
सदाalways
सदा:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
हवन्तthey invoke/call
हवन्त:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√हू (जुहोति) ‘to invoke, call’
विश्पतिम्the lord of the clan/settlement
विश्पतिम्:
कर्म
TypeNoun (compound)
Rootविश्- (प्रातिपदिक) + पति- (प्रातिपदिक) → विश्पति-
हव्यवाहम्the oblation-carrier
हव्यवाहम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun (compound epithet)
Rootहव्य- (प्रातिपदिक) + वाह- (प्रातिपदिक; from √वह् ‘to carry’) → हव्यवाह-
पुरुप्रियम्much-beloved / dear to many
पुरुप्रियम्:
कर्म
TypeAdjective (compound epithet)
Rootपुरु- (प्रातिपदिक) + प्रिय- (प्रातिपदिक) → पुरुप्रिय-