HomeRig VedaMandala 1Sukta 118Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.118

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युवं श्वेतं पेदव इन्द्रजूतमहिहनमश्विनादत्तमश्वम् । जोहूत्रमर्यो अभिभूतिमुग्रं सहस्रसां वृषणं वीड्वङ्गम् ॥

यु॒वं श्वे॒तं पे॒दव॒ इन्द्र॑जूतमहि॒हन॑मश्विनादत्त॒मश्व॑म् । जो॒हूत्र॑म॒र्यो अ॒भिभू॑तिमु॒ग्रं स॑हस्र॒सां वृष॑णं वी॒ड्व॑ङ्गम् ॥

yuváṃ śvetáṃ pédava índrajūtam ahihánam aśvinā́ adattam áśvam | johū́tram aryó abhíbhūtim ugráṃ sahasrasā́ṃ vṛ́ṣaṇaṃ vīḷváṅgam ||

You two, O Aśvins, gave to Pedu the white horse—impelled by Indra, a slayer of the serpent-forces. A strong overmastering power, fierce, winning a thousand, virile, with firm limbs—fit to carry the call of the journey.

यु॒वम् । श्वे॒तम् । पे॒दवे॑ । इन्द्र॑ऽजूतम् । अ॒हि॒ऽहन॑म् । अ॒श्वि॒ना॒ । अ॒द॒त्त॒म् । अश्व॑म् । जो॒हूत्र॑म् । अ॒र्यः । अ॒भिऽभू॑तिम् । उ॒ग्रम् । स॒ह॒स्र॒ऽसाम् । वृष॑णम् । वी॒ळुऽअ॑ङ्गम् ॥युवम् । श्वेतम् । पेदवे । इन्द्रजूतम् । अहिहनम् । अश्विना । अदत्तम् । अश्वम् । जोहूत्रम् । अर्यः । अभिभूतिम् । उग्रम् । सहस्रसाम् । वृषणम् । वीळुअङ्गम् ॥yuvam | śvetam | pedave | indra-jūtam | ahi-hanam | aśvinā | adattam | aśvam | johūtram | aryaḥ | abhi-bhūtim | ugram | sahasra-sām | vṛṣaṇam | vīḷu-aṅgam

युवाम्you two (Aśvins)
युवाम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक) / सर्वनाम
श्वेतम्white
श्वेतम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
पेदवेto Pedu
पेदवे:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper name)
Rootपेदु (प्रातिपदिक; नाम)
इन्द्रजूतम्impelled by Indra
इन्द्रजूतम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootइन्द्र-जूत (समास; जूत = ‘प्रेरित/चोदित’)
अहिहनम्serpent-slaying
अहिहनम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअहि-हन् (समास; हन् धातु ‘to slay’)
अश्विनाthe Aśvins
अश्विना:
कर्तृ
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
दत्तम्given
दत्तम्:
(कर्मणि) क्रियाविशेषण/विधेय
TypeVerb-participle
Rootदा (धातु) → दत्त (क्त)
अश्वम्horse
अश्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
जोहोत्रम्much-invoked / invoking
जोहोत्रम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootजोहोत्र (प्रातिपदिक; ‘invoking/fit for invocation’)
अर्यःthe noble man (Arya)
अर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
अभिभूतिम्overpowering might / victory
अभिभूतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअभि-भूति (प्रातिपदिक)
उग्रम्fierce, strong
उग्रम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
सहस्रसाम्thousand-fold / of a thousand (powers)
सहस्रसाम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसहस्र-स (समास; ‘having a thousand (gifts/strengths)’)
वृषणम्the bull; virile one
वृषणम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
वीड्वङ्गम्strong-limbed / stout-bodied
वीड्वङ्गम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootवीड्वङ्ग (प्रातिपदिक; ‘strong-limbed/firm-bodied’)