HomeRig VedaMandala 1Sukta 117Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.117

Rishi: Kakṣīvat Dairghatamasa (trad.)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युवं नरा स्तुवते कृष्णियाय विष्णाप्वं ददथुर्विश्वकाय । घोषायै चित्पितृषदे दुरोणे पतिं जूर्यन्त्या अश्विनावदत्तम् ॥

यु॒वं न॑रा स्तुव॒ते कृ॑ष्णि॒याय॑ विष्णा॒प्वं॑ ददथु॒र्विश्व॑काय । घोषा॑यै चित्पितृ॒षदे॑ दुरो॒णे पतिं॒ जूर्य॑न्त्या अश्विनावदत्तम् ॥

yuváṃ narā stuvaté kṛṣṇiyā́ya viṣṇā́pvaṃ dadathur víśvakāya | ghóṣāyai cit pitṛṣáde duróṇe pátiṃ jū́ryantyā aśvināv adattam ||

You two, O lords, gave to the praising Kṛṣṇiya the all-pervading Viṣṇāpva; and to Ghoṣā—though she dwelt in the father’s house—you granted a husband when she was wasting away: thus you turn destiny toward fulfilment.

यु॒वम् । न॒रा॒ । स्तु॒व॒ते । कृ॒ष्णि॒याय॑ । वि॒ष्णा॒प्व॑म् । द॒द॒थुः॒ । विश्व॑काय । घोषा॑यै । चि॒त् । पि॒तृ॒ऽसदे॑ । दु॒रो॒णे । पति॑म् । जूर्य॑न्त्यै । अ॒श्वि॒नौ॒ । अ॒द॒त्त॒म् ॥युवम् । नरा । स्तुवते । कृष्णियाय । विष्णाप्वम् । ददथुः । विश्वकाय । घोषायै । चित् । पितृसदे । दुरोणे । पतिम् । जूर्यन्त्यै । अश्विनौ । अदत्तम् ॥yuvam | narā | stuvate | kṛṣṇiyāya | viṣṇāpvam | dadathuḥ | viśvakāya | ghoṣāyai | cit | pitṛ-sade | duroṇe | patim | jūryantyai | aśvinau | adattam

युवाम्you two
युवाम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नरा(O) two men/heroic ones
नरा:
कर्तृ (सम्बोधन/विशेषणभावे)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
स्तुवते(to one) praising
स्तुवते:
(क्रियापद; कर्ता = स्तुवते ‘the praiser’)
TypeVerb
Root√स्तु (स्तुति)
कृष्णियायto the dark(-hued) one / to Kṛṣṇiya
कृष्णियाय:
सम्प्रदान
TypeAdjective/Noun
Rootकृष्णिय (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)
विष्णाप्वम्the ‘viṣṇāpu’ (a remedy/plant/medicine)
विष्णाप्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootविष्णापु (प्रातिपदिक; वैदिक द्रव्य/औषधि-नाम)
ददथुःyou two gave
ददथुः:
(क्रियापद; कर्ता = युवाम्/नरा)
TypeVerb
Root√दा (दान)
विश्वकायto Viśvakāya (the all-bodied one)
विश्वकाय:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used as epithet)
Rootविश्वक (प्रातिपदिक; ‘all-’/‘universal’)
घोषायैto Ghoṣā
घोषायै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootघोषा (प्रातिपदिक)
चित्even / indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
पितृषदेto (her) who sat among the fathers
पितृषदे:
सम्प्रदान
TypeAdjective (epithet)
Rootपितृषद् (प्रातिपदिक; ‘sitting with the fathers/at the fathers’)
दुरोणेin the house/dwelling
दुरोणे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदुरोण (प्रातिपदिक; ‘house, dwelling’)
पतिम्a husband
पतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
जूर्यन्त्याःof (her) pining/aging (woman)
जूर्यन्त्याः:
सम्बन्ध
TypeParticiple (Adjective)
Root√जूर्/ज्वर्? (वैदिक √जूर् ‘to waste away, pine’) → जूर्यन्ती (वर्तमान कृदन्त)
अश्विनौthe Aśvins
अश्विनौ:
कर्तृ
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
अदत्तम्they two granted/gave
अदत्तम्:
(क्रियापद; कर्ता = अश्विनौ)
TypeVerb
Root√दा (दान)