HomeRig VedaMandala 1Sukta 117Mantra 21
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 21

Sukta 1.117

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

यवं वृकेणाश्विना वपन्तेषं दुहन्ता मनुषाय दस्रा । अभि दस्युं बकुरेणा धमन्तोरु ज्योतिश्चक्रथुरार्याय ॥

यवं॒ वृके॑णाश्विना॒ वप॒न्तेषं॑ दु॒हन्ता॒ मनु॑षाय दस्रा । अ॒भि दस्युं॒ बकु॑रेणा॒ धम॑न्तो॒रु ज्योति॑श्चक्रथु॒रार्या॑य ॥

yávaṃ vṛ́keṇāśvinā vapántéṣaṃ duhántā mánuṣāya dasrā | abhí dasyúṃ bakuréṇā dhámantor úru jyótiś cakrathur ā́ryāya ||

Sowing the barley with the plough, and milking forth the nourishing plenitude for man, O wondrous Ashvins—blowing upon the Dasyu with the bakura, you made a wide light for the Arya: a spacious clarity for the soul’s law.

यव॑म् । वृके॑ण । अ॒श्वि॒न॒ । वप॑न्ता । इष॑म् । दु॒हन्ता॑ । मनु॑षाय । द॒स्रा॒ । अ॒भि । दस्यु॑म् । बकु॑रेण । धम॑न्ता । उ॒रु । ज्योतिः॑ । च॒क्र॒थुः॒ । आर्या॑य ॥यवम् । वृकेण । अश्विन । वपन्ता । इषम् । दुहन्ता । मनुषाय । दस्रा । अभि । दस्युम् । बकुरेण । धमन्ता । उरु । ज्योतिः । चक्रथुः । आर्याय ॥yavam | vṛkeṇa | aśvina | vapantā | iṣam | duhantā | manuṣāya | dasrā | abhi | dasyum | bakureṇa | dhamantā | uru | jyotiḥ | cakrathuḥ | āryāya

यवम्barley (grain)
यवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयव (प्रातिपदिक)
वृकेणwith a wolf (as means/agent)
वृकेण:
करण
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
वपन्ताsowing
वपन्ता:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootवप् (धातु) → वपन्त् (वर्तमान कृदन्त)
इषम्refreshment, nourishment
इषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक) अथवा इष् (इच्छा/बल/पोषण) से निष्पन्न
दुहन्ताmilking, drawing forth
दुहन्ता:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootदुह् (धातु) → दुहन्त् (वर्तमान कृदन्त)
मनुषायfor the man (Manu’s descendant), for a human
मनुषाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
दस्राO wondrous/skillful ones
दस्रा:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootदस्र (प्रातिपदिक)
अभिtowards, against
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
दस्युम्the Dasyu (hostile/impious foe)
दस्युम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
बकुरेणwith a bakura (a kind of implement/weapon)
बकुरेण:
करण
TypeNoun
Rootबकुर (प्रातिपदिक; उपकरण/वस्तु-नाम)
धमन्तौblowing, blasting
धमन्तौ:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootधम् (धातु) → धमन्त् (वर्तमान कृदन्त)
उरुwide, vast
उरु:
कर्म
TypeAdjective
Rootउरु (प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
चक्रथुःyou two have made
चक्रथुः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → चक्रथुः
आर्यायfor the Arya (noble one)
आर्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootआर्य (प्रातिपदिक)