HomeRig VedaMandala 1Sukta 117Mantra 20
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 20

Sukta 1.117

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

अधेनुं दस्रा स्तर्यं विषक्तामपिन्वतं शयवे अश्विना गाम् । युवं शचीभिर्विमदाय जायां न्यूहथुः पुरुमित्रस्य योषाम् ॥

अधे॑नुं दस्रा स्त॒र्यं१॒॑ विष॑क्ता॒मपि॑न्वतं श॒यवे॑ अश्विना॒ गाम् । यु॒वं शची॑भिर्विम॒दाय॑ जा॒यां न्यू॑हथुः पुरुमि॒त्रस्य॒ योषा॑म् ॥

adhénuṃ dasrā staryáṃ víṣaktām ápinvataṃ śayáve aśvinā gā́m | yuváṃ śácībhir vimadā́ya jāyā́ṃ nyū́hathuḥ purumitrásya yóṣām ||

You, O wondrous Ashvins, made the non-milking cow—held back—flow with milk for Śayava. And by your effective powers you brought for Vimadā a bride, the maiden of Purumitra—joining the needed complement to the seeker.

अधे॑नुम् । द॒स्रा । स्त॒र्य॑म् । विऽस॑क्ताम् । अपि॑न्वतम् । श॒यवे॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । गाम् । यु॒वम् । शची॑भिः । वि॒ऽम॒दाय॑ । जा॒याम् । नि । ऊ॒ह॒थुः॒ । पु॒रु॒ऽमि॒त्रस्य॑ । योषा॑म् ॥अधेनुम् । दस्रा । स्तर्यम् । विसक्ताम् । अपिन्वतम् । शयवे । अश्विना । गाम् । युवम् । शचीभिः । विमदाय । जायाम् । नि । ऊहथुः । पुरुमित्रस्य । योषाम् ॥adhenum | dasrā | staryam | vi-saktām | apinvatam | śayave | aśvinā | gām | yuvam | śacībhiḥ | vi-madāya | jāyām | ni | ūhathuḥ | puru-mitrasya | yoṣām

अधेनुम्(a) non-milking cow; barren cow
अधेनुम्:
Karma
TypeNoun
Rootअ-धेनु (प्रातिपदिक; धेनु)
दस्राO Wonder-working ones (Aśvins)
दस्रा:
Sambodhana
TypeNoun (epithet)
Rootदस्र (प्रातिपदिक)
स्तर्यम्stiff/rigid; (of the udder) hard
स्तर्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्तर्य (प्रातिपदिक)
विषक्ताम्clinging/attached; stuck (i.e., with milk not flowing)
विषक्ताम्:
Karma
TypeParticiple (past passive)
Rootवि-√सञ्ज्/सज् (विषज्) → विषक्त (कृदन्त)
अपिalso; moreover
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अपिन्वतम्you two caused to swell/fill; you made (her) yield
अपिन्वतम्:
Kartā
TypeVerb
Rootअपि-√पिव्/प्याय् (पिन्व्) (वर्धने/पूरणे)
शयवेfor Śayu (to Śayu)
शयवे:
Sampradāna
TypeNoun (proper name)
Rootशयु (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
गाम्cow
गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
युवम्you two
युवम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
शचीभिःwith powers/skills; with efficacious acts
शचीभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
विमदायfor Vimada
विमदाय:
Sampradāna
TypeNoun (proper name)
Rootविमद (प्रातिपदिक)
जायाम्wife
जायाम्:
Karma
TypeNoun
Rootजाया (प्रातिपदिक)
न्यूहथुःyou two brought/led (her) down/near; you conveyed
न्यूहथुः:
Kartā
TypeVerb
Rootनि-√ऊह् (ऊह्/वह् अर्थे) → न्यूह्
पुरुमित्रस्यof Purumitra
पुरुमित्रस्य:
Sambandha (genitive)
TypeNoun (proper name)
Rootपुरुमित्र (प्रातिपदिक)
योषाम्young woman; maiden
योषाम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोषा (प्रातिपदिक)