HomeRig VedaMandala 1Sukta 117Mantra 19
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Sukta 1.117

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

मही वामूतिरश्विना मयोभूरुत स्रामं धिष्ण्या सं रिणीथः । अथा युवामिदह्वयत्पुरंधिरागच्छतं सीं वृषणाववोभिः ॥

म॒ही वा॑मू॒तिर॑श्विना मयो॒भूरु॒त स्रा॒मं धि॑ष्ण्या॒ सं रि॑णीथः । अथा॑ यु॒वामिद॑ह्वय॒त्पुरं॑धि॒राग॑च्छतं सीं वृषणा॒ववो॑भिः ॥

mahī́ vāṃ ūtír aśvinā mayobhū́r utá srā́maṃ dhiṣṇyā sáṃ riṇīthaḥ | áthā yuvā́m íd ahvayat púraṃdhir ā́gacchataṃ sīm vṛ́ṣaṇāv ávobhiḥ ||

Great is your help, O Ashvins, bringing delight; and you set right even the failing and weariness, O wise ones. Therefore Purandhi indeed called you—come to her, O strong ones, with your aids and protections.

म॒ही । वा॒म् । ऊ॒तिः । अ॒श्वि॒ना॒ । म॒यः॒ऽभूः । उ॒त । स्रा॒मम् । धि॒ष्ण्या॒ । सम् । रि॒णी॒थः॒ । अथ॑ । यु॒वाम् । इत् । अ॒ह्व॒य॒त् । पुर॑म्ऽधिः । आ । अ॒ग॒च्छ॒त॒म् । सी॒म् । वृ॒ष॒णौ॒ । अवः॑ऽभिः ॥मही । वाम् । ऊतिः । अश्विना । मयःभूः । उत । स्रामम् । धिष्ण्या । सम् । रिणीथः । अथ । युवाम् । इत् । अह्वयत् । पुरम्धिः । आ । अगच्छतम् । सीम् । वृषणौ । अवःभिः ॥mahī | vām | ūtiḥ | aśvinā | mayaḥ-bhūḥ | uta | srāmam | dhiṣṇyā | sam | riṇīthaḥ | atha | yuvām | it | ahvayat | puram-dhiḥ | ā | agacchatam | sīm | vṛṣaṇau | avaḥ-bhiḥ

महीgreat
मही:
Kartā (उतिः का विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक) < मह् ‘महत्त्वे/वृद्धौ’
वाम्of you two / for you two
वाम्:
Sampradāna (युवयोः/युवाभ्याम् सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊतिःhelp, aid
ऊतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक) < अव् ‘रक्षणे’ (भावनाम)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
(सम्बोधन) संबोध्य
TypeNoun (deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
मयॊभूःbringing delight/benefit
मयॊभूः:
Kartā (ऊतेः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमयॊभू (प्रातिपदिक; मयस् + भू) < भू ‘भवने’
उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
स्रामम्weariness, toil
स्रामम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्राम (प्रातिपदिक; ‘श्रम/क्लेश’ अर्थे)
धिष्ण्याO wise/steadfast ones
धिष्ण्या:
(सम्बोधन) संबोध्य
TypeAdjective
Rootधिष्ण्य (प्रातिपदिक) < धिष्/धिषण् (वेदिक; ‘धारण/प्रज्ञा’ सम्बन्ध)
सम्together, completely
सम्:
TypePreverb
Rootसम्
रिणीथःyou two remove/ward off
रिणीथः:
Kriyā (कर्तृ: अश्विनौ)
TypeVerb
Rootरी/रि (धातु; वेदिक ‘क्षय/हानि/निवारण’ अर्थे) + सम्
अथाthen, thereafter
अथा:
TypeIndeclinable
Rootअथा
युवाम्you two
युवाम्:
Karma (आह्वयत् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इद्indeed, just
इद्:
TypeIndeclinable
Rootइद्
अह्वयत्called, invoked
अह्वयत्:
Kriyā (कर्तृ: पुरंधिः)
TypeVerb
Rootह्वे (धातु) ‘आह्वाने’ + आ
पुरंधिःPurandhi (a woman/figure named Purandhi)
पुरंधिः:
Kartā
TypeNoun (proper/common)
Rootपुरंधि (प्रातिपदिक; ‘पुरं-धि’ ‘समृद्धि/दान’ अर्थे; देवी/स्त्रीनाम)
towards, hither
:
TypePreverb
Root
अगच्छतम्you two came
अगच्छतम्:
Kriyā (कर्तृ: अश्विनौ)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) ‘गत्यर्थे’ + आ
सीम्her (indeed/that one)
सीम्:
Karma (गमनस्य लक्ष्य-स्त्री)
TypeIndeclinable
Rootसीम्
वृषणाO vigorous/bull-like ones
वृषणा:
(सम्बोधन) संबोध्य
TypeNoun/Adjective
Rootवृषण (प्रातिपदिक) < वृष् ‘वर्षणे/बल’
अवोभिःwith helps/protections
अवोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक) < अव् ‘रक्षणे’