HomeRig VedaMandala 1Sukta 117Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.117

Rishi: Kakṣīvat Dairghatamasa (trad.)
Devata: Aśvinau (Nāsatyā), the twin powers of swift help, healing, and luminous right movement
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.117; verse-level confirmation may vary by recension)

यो वामश्विना मनसो जवीयान्रथः स्वश्वो विश आजिगाति । येन गच्छथः सुकृतो दुरोणं तेन नरा वर्तिरस्मभ्यं यातम् ॥

यो वा॑मश्विना॒ मन॑सो॒ जवी॑या॒न्रथ॒: स्वश्वो॒ विश॑ आ॒जिगा॑ति । येन॒ गच्छ॑थः सु॒कृतो॑ दुरो॒णं तेन॑ नरा व॒र्तिर॒स्मभ्यं॑ यातम् ॥

yó vām aśvinā manáso javī́yān ráthaḥ svaśvó víśa ā́jigāti | yéna gácchathaḥ sukṛ́to duróṇaṃ téna narā vartír asmábhyaṃ yātam ||

That chariot of yours, O Ashvins, swifter than the mind, well-horsed, that reaches the peoples—by that perfected movement with which you go to the well-built home, by that path of advance come to us, O two lords of manhood.

यः । वा॒म् । अ॒श्वि॒ना॒ । मन॑सः । जवी॑यान् । रथः॑ । सु॒ऽअश्वः॑ । विशः॑ । आ॒ऽजिगा॑ति । येन॑ । गच्छ॑थः । सु॒ऽकृतः॑ । दु॒रो॒णम् । तेन॑ । न॒रा॒ । व॒र्तिः । अ॒स्मभ्य॑म् । या॒त॒म् ॥यः । वाम् । अश्विना । मनसः । जवीयान् । रथः । सुअश्वः । विशः । आजिगाति । येन । गच्छथः । सुकृतः । दुरोणम् । तेन । नरा । वर्तिः । अस्मभ्यम् । यातम् ॥yaḥ | vām | aśvinā | manasaḥ | javīyān | rathaḥ | su-aśvaḥ | viśaḥ | ājigāti | yena | gacchathaḥ | su-kṛtaḥ | duroṇam | tena | narā | vartiḥ | asmabhyam | yātam

यःwho (he)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of/for you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
Sambodhana
TypeNoun (proper)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; देव-नाम)
मनसःthan the mind (of mind)
मनसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
जवीयान्swifter
जवीयान्:
Viśeṣaṇa (of रथः)
TypeAdjective (comparative)
Rootजव (प्रातिपदिक) + ईयसुँ (तुलनात्मक-प्रत्यय)
रथःthe chariot
रथः:
Kartā
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
स्वश्वःhaving good horses
स्वश्वः:
Viśeṣaṇa (of रथः)
TypeAdjective
Rootसु- + अश्व (प्रातिपदिक) → स्वश्व (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)
विशःthe clans/settlements
विशः:
Karma
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
आजिगातिhas come/has reached
आजिगाति:
Kriyā
TypeVerb
Rootगम् (धातु) with preverb आ-; (Vedic perfect/old present formation) जिगाति
येनby which
येन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गच्छथःyou two go
गच्छथः:
Kriyā
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
सुकृतःwell-made
सुकृतः:
Viśeṣaṇa (of दुरोणम्)
TypeAdjective
Rootसु- + कृत (कृ धातु; क्त-प्रत्यय) → सुकृत (प्रातिपदिक)
दुरोणम्house/home
दुरोणम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुरोण (प्रातिपदिक)
तेनby that (means)
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नराO you two men (heroes)
नरा:
Sambodhana
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
वर्तिःa path/track
वर्तिः:
Kartā
TypeNoun
Rootवर्ति (प्रातिपदिक)
अस्मभ्यम्for us
अस्मभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यातम्come/go (you two)!
यातम्:
Kriyā
TypeVerb
Rootया (धातु)