HomeRig VedaMandala 1Sukta 117Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 1.117

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh

युवं तुग्राय पूर्व्येभिरेवैः पुनर्मन्यावभवतं युवाना । युवं भुज्युमर्णसो निः समुद्राद्विभिरूहथुॠज्रेभिरश्वैः ॥

यु॒वं तुग्रा॑य पू॒र्व्येभि॒रेवै॑: पुनर्म॒न्याव॑भवतं युवाना । यु॒वं भु॒ज्युमर्ण॑सो॒ निः स॑मु॒द्राद्विभि॑रूहथुॠ॒ज्रेभि॒रश्वै॑: ॥

yuváṃ tugrā́ya pūrvyébhi reváiḥ punar manyā́v abhavataṃ yuvānā | yuváṃ bhujyúm árṇaso níḥ samudrā́d víbhir ūhathur ṛ́jrebhir áśvaiḥ ||

You two became again youthful in spirit for Tūgra by your ancient impulses of force; and you bore Bhujyu out from the flooding waters, from the sea, with your bright-stepping horses and their many means.

यु॒वम् । तुग्रा॑य । पू॒र्व्येभिः॑ । एवैः॑ । पु॒नः॒ऽम॒न्यौ । अ॒भ॒व॒त॒म् । यु॒वा॒ना॒ । यु॒वम् । भु॒ज्युम् । अर्ण॑सः । निः । स॒मु॒द्रात् । विऽभिः॑ । ऊ॒ह॒थुः॒ । ऋ॒ज्रेभिः॑ । अश्वैः॑ ॥युवम् । तुग्राय । पूर्व्येभिः । एवैः । पुनःमन्यौ । अभवतम् । युवाना । युवम् । भुज्युम् । अर्णसः । निः । समुद्रात् । विभिः । ऊहथुः । ऋज्रेभिः । अश्वैः ॥yuvam | tugrāya | pūrvyebhiḥ | evaiḥ | punaḥ-manyau | abhavatam | yuvānā | yuvam bhujyum | arṇasaḥ | niḥ | samudrāt | vi-bhiḥ | ūhathuḥ | ṛjrebhiḥ | aśvaiḥ

युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तुग्रायto Tugra
तुग्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper name)
Rootतुग्र (प्रातिपदिक)
पूर्व्येभिःwith the former (means/helps), with ancient (aids)
पूर्व्येभिः:
करण
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘former/ancient’)
एवैःindeed, just so
एवैः:
TypeIndeclinable (particle-like form in Vedic usage)
Rootएव (निपात) + इ (ए-प्रातिपदिक/प्रयोगः; ‘thus/just so’)
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
मन्यावा(as) the two spirited/ardent ones; the two ‘wraths/energies’
मन्यावा:
कर्तृ (सम्बन्धः/विशेषणभावः युवम्-इति)
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
अभवतम्you two became
अभवतम्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
युवानाbeing young; youthful
युवाना:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
भुज्युम्Bhujyu
भुज्युम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootभुज्यु (प्रातिपदिक; नाम)
अर्णसःfrom the flood/sea
अर्णसः:
अपादान
TypeNoun
Rootअर्णस् (प्रातिपदिक; ‘flood, wave, sea’)
निःout, forth
निः:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय)
समुद्रात्from the ocean
समुद्रात्:
अपादान
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
विभिःwith two
विभिः:
करण
TypeNumeral/Adjective
Rootवि (संख्या-प्रातिपदिक; ‘two’ in instrumental dual)
ऊहथुःyou two carried/bore
ऊहथुः:
TypeVerb
Rootवह् (धातु; ‘to carry/transport’) + उ/ऊ-आगम (वैदिक)
ऋज्रेभिःwith straight/upright (ones)
ऋज्रेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootऋज्र (प्रातिपदिक; ‘straight, upright; bright’—epithet)
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
करण
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)