HomeRig VedaMandala 1Sukta 116Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 1.116

Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यमश्विना ददथुः श्वेतमश्वमघाश्वाय शश्वदित्स्वस्ति । तद्वां दात्रं महि कीर्तेन्यं भूत्पैद्वो वाजी सदमिद्धव्यो अर्यः ॥

यम॑श्विना द॒दथु॑: श्वे॒तमश्व॑म॒घाश्वा॑य॒ शश्व॒दित्स्व॒स्ति । तद्वां॑ दा॒त्रं महि॑ की॒र्तेन्यं॑ भूत्पै॒द्वो वा॒जी सद॒मिद्धव्यो॑ अ॒र्यः ॥

yám aśvinā dádathuḥ śvetám aśvám aghā́śvāya śáśvad ít svastí | tád vāṃ dātráṃ máhi kīrtényam bhūt paidvó vājī sádham íd dhávyó aryáḥ ||

The white horse you gave, O Aśvins, to Aghāśva, for enduring well-being. Great and worthy of acclaim was that gift of yours; thus Paidva, the winner in force, became ever a fit offerer, a noble one. So grant us too the ‘white horse’—the pure impulsion of illumined energy—so that lasting welfare is established and our offering-life becomes steadfast and noble.

यम् । अ॒श्वि॒ना॒ । द॒दथुः॑ । श्वे॒तम् । अश्व॑म् । अ॒घऽअ॑श्वाय । शश्व॑त् । इत् । स्व॒स्ति । तत् । वा॒म् । दा॒त्रम् । महि॑ । की॒र्तेन्य॑म् । भू॒त् । पै॒द्वः । वा॒जी । सद॑म् । इत् । हव्यः॑ । अ॒र्यः ॥यम् । अश्विना । ददथुः । श्वेतम् । अश्वम् । अघअश्वाय । शश्वत् । इत् । स्वस्ति । तत् । वाम् । दात्रम् । महि । कीर्तेन्यम् । भूत् । पैद्वः । वाजी । सदम् । इत् । हव्यः । अर्यः ॥yam | aśvinā | dadathuḥ | śvetam | aśvam | agha-aśvāya | śaśvat | it | svasti | tat | vām | dātram | mahi | kīrtenyam | bhūt | paidvaḥ | vājī | sadam | it | havyaḥ | aryaḥ

यम्whom / which
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
(सम्बोधन)
TypeNoun (proper, dual deity) / Vocative
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-देवता)
ददथुःyou two gave
ददथुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (दाने) धातु
श्वेतम्white
श्वेतम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
अश्वम्horse
अश्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
अघाश्वायto Aghāśva
अघाश्वाय:
Sampradāna
TypeNoun (proper)
Rootअघाश्व (प्रातिपदिक; नाम)
शश्वत्always, continually
शश्वत्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय/नित्यत्वार्थ)
इत्indeed, just
इत्:
(निपात)
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत् (निपात)
स्वस्तिwell-being, good fortune
स्वस्ति:
(आशीर्वाद/भाव)
TypeIndeclinable / Noun-like blessing
Rootसु + अस्ति (निपातीकृत/मङ्गलशब्द)
तत्that
तत्:
Kartā (भूत्-क्रियायाः) / विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / your
वाम्:
(सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
दात्रम्gift, giving
दात्रम्:
Kartā (भूत्-क्रियायाः) / विषय
TypeNoun
Rootदात्र (प्रातिपदिक; दा-धातोः साधन/फल)
महिgreatly, greatly (as great)
महि:
(विशेषणार्थ क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय; महत्-सम्बद्ध)
कीर्तेन्यम्praiseworthy
कीर्तेन्यम्:
Kartā (भूत्-क्रियायाः) / विशेषण
TypeAdjective (praiseworthy)
Rootकीर्तेन्य (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण, √कीर्त/कीर् ‘to praise’ + -एण्य)
भूत्became, was
भूत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (भवने) धातु
पैद्वःPaedva (descendant of Pidu)
पैद्वः:
Kartā (अर्थतः ‘पैद्वः’ = विषय/विशेष्य) / सम्बन्ध
TypeNoun (proper) / Adjective
Rootपैद्व (प्रातिपदिक; पिदु-वंशज/नाम)
वाजीthe racer, prize-winner
वाजी:
Kartā/विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
सदम्always, at all times
सदम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय)
इत्indeed
इत्:
(निपात)
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत् (निपात)
हव्यःto be invoked/offered to; worthy of oblation
हव्यः:
Kartā/विशेषण
TypeAdjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to offer’ से)
अर्यःthe noble (man), Arya
अर्यः:
Kartā/विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootअर्य (प्रातिपदिक)