HomeRig VedaMandala 1Sukta 116Mantra 19
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 19

Sukta 1.116

Rishi: Dīrghatamas Āucathya
Devata: Aśvinau (Nāsatyā)
Chandas: Triṣṭubh

रयिं सुक्षत्रं स्वपत्यमायुः सुवीर्यं नासत्या वहन्ता । आ जह्नावीं समनसोप वाजैस्त्रिरह्नो भागं दधतीमयातम् ॥

र॒यिं सु॑क्ष॒त्रं स्व॑प॒त्यमायु॑: सु॒वीर्यं॑ नासत्या॒ वह॑न्ता । आ ज॒ह्नावीं॒ सम॑न॒सोप॒ वाजै॒स्त्रिरह्नो॑ भा॒गं दध॑तीमयातम् ॥

rayíṁ sukṣatráṁ svápatyam ā́yuḥ suvī́ryaṁ nāsatyā váhantā | ā́ jahnā́vīṁ sámanasópa vā́jais trír áhno bhā́gaṁ dádhatīm ayātam ||

Bearing the rayi—fullness of being—bringing good rule, noble offspring, long life and heroic power, O Nāsatyas, you came to Jahnā́vī with one accord, with vāja-forces; she who sets the triple portion of the day received your coming.

र॒यिम् । सु॒ऽक्ष॒त्रम् । सु॒ऽअ॒प॒त्यम् । आयुः॑ । सु॒ऽवीर्य॑म् । ना॒स॒त्या॒ । वह॑न्ता । आ । ज॒ह्नावी॑म् । सऽम॑नसा । उप॑ । वाजैः॑ । त्रिः । अह्नः॑ । भा॒गम् । दध॑तीम् । अ॒या॒त॒म् ॥रयिम् । सुक्षत्रम् । सुअपत्यम् । आयुः । सुवीर्यम् । नासत्या । वहन्ता । आ । जह्नावीम् । समनसा । उप । वाजैः । त्रिः । अह्नः । भागम् । दधतीम् । अयातम् ॥rayim | su-kṣatram | su-apatyam | āyuḥ | su-vīryam | nāsatyā | vahantā | ā | jahnāvīm | sa-manasā | upa | vājaiḥ | triḥ | ahnaḥ | bhāgam | dadhatīm | ayātam

रयिम्wealth, riches
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
सुक्षत्रम्having good dominion/protection
सुक्षत्रम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-क्षत्र (प्रातिपदिक; क्षत्र < क्षत्र/क्षत्रि- ‘dominion, rule’)
स्वपत्यम्good lordship/own mastery
स्वपत्यम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootस्व-पत्य (प्रातिपदिक)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
सुवीर्यम्excellent manly power/heroic strength
सुवीर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसु-वीर्य (प्रातिपदिक)
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootनासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनौ)
वहन्ताbearing, conveying
वहन्ता:
कर्तृ
TypeVerb (participial)
Rootवह् (धातु) → वहन्त् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
hither, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
जाह्नावीम्Jāhnavī (the river Gaṅgā)
जाह्नावीम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootजाह्नावी (प्रातिपदिक; नदी-नाम, गङ्गा)
समनसाwith one accord, unanimously
समनसा:
करण
TypeAdjective (instrumental used adverbially)
Rootस-मनस् (प्रातिपदिक; ‘with one mind’)
उपnear, up to
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
वाजैःwith prizes/strengths (vājás)
वाजैः:
करण
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
त्रिःthrice
त्रिः:
TypeIndeclinable
Rootत्रिस् (अव्यय)
अह्नःof the day
अह्नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
भागम्share, portion
भागम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
दधतीम्bearing/holding, bestowing
दधतीम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeVerb (participial)
Rootधा (धातु) → दधत् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
अयातम्come (you two), approach
अयातम्:
TypeVerb
Rootया (धातु) + आ (उपसर्ग) → आयातम् (लोट्/आज्ञार्थे) ; वैदिके ‘अयातम्’ इति निग्रह/प्रगृह्य-रूपम्