HomeRig VedaMandala 1Sukta 115Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.115

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.115)
Devata: Sūrya (Solar Truth/Illuminer)
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.115.3)

भद्रा अश्वा हरितः सूर्यस्य चित्रा एतग्वा अनुमाद्यासः । नमस्यन्तो दिव आ पृष्ठमस्थुः परि द्यावापृथिवी यन्ति सद्यः ॥

भ॒द्रा अश्वा॑ ह॒रित॒: सूर्य॑स्य चि॒त्रा एत॑ग्वा अनु॒माद्या॑सः । न॒म॒स्यन्तो॑ दि॒व आ पृ॒ष्ठम॑स्थु॒: परि॒ द्यावा॑पृथि॒वी य॑न्ति स॒द्यः ॥

bhadrā́ aśvā́ harítaḥ sū́ryasya citrā́ etágvā anumā́dyāsaḥ | namasyántaḥ divá ā́ pṛṣṭhám asthuḥ pári dyāvāpṛthivī́ yánti sadyáḥ ||

Auspicious are the steeds, the bright green-golden powers of the Sun—variegated, swift-moving, exulting in their onward surge. In adoration they take their station upon the back of Heaven; at once they move encompassing both Sky and Earth—spreading the Sun’s ordered illumination through the whole field of our being.

भ॒द्राः । अश्वाः॑ । ह॒रितः॑ । सूर्य॑स्य । चि॒त्राः । एत॑ऽग्वाः । अ॒नु॒ऽमाद्या॑सः । न॒म॒स्यन्तः॑ । दि॒वः । आ । पृ॒ष्ठम् । अ॒स्थुः॒ । परि॑ । द्यावा॑पृथि॒वी । य॒न्ति॒ । स॒द्यः ॥भद्राः । अश्वाः । हरितः । सूर्यस्य । चित्राः । एतग्वाः । अनुमाद्यासः । नमस्यन्तः । दिवः । आ । पृष्ठम् । अस्थुः । परि । द्यावापृथिवी । यन्ति । सद्यः ॥bhadrāḥ | aśvāḥ | haritaḥ | sūryasya | citrāḥ | eta-gvāḥ | anu-mādyāsaḥ | namasyantaḥ | divaḥ | ā | pṛṣṭham | asthuḥ | pari | dyāvāpṛthivī | yanti | sadyaḥ

भद्राःauspicious, good
भद्राः:
विशेषण (कर्तृपद-सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
अश्वाःhorses
अश्वाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
हरितःgreenish/yellowish (bay)
हरितः:
विशेषण (अश्वाः)
TypeAdjective
Rootहरित्/हरित (प्रातिपदिक)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
चित्राःbright, variegated
चित्राः:
विशेषण (अश्वाः)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
एतग्वाःswift-goers (etágva-s)
एतग्वाः:
कर्तृ (अश्वाः—विशेषण/उपपद)
TypeNoun/Adjective
Rootएतग्व (प्रातिपदिक)
अनुमाद्याःto be cheered on / exulting along
अनुमाद्याः:
विशेषण (एतग्वाः/अश्वाः)
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootअनु-√मद् (धातु) → अनुमाद्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; -य/यत्-प्रत्यय, ‘to be gladdened/cheered’)
आसःmouths, faces
आसः:
कर्तृ (सम्बद्ध-समूहः; ‘their mouths/faces’)
TypeNoun
Rootआस् (प्रातिपदिक; ‘mouth/face’)
नमस्यन्तःworshipping, doing reverence
नमस्यन्तः:
कर्तृ (अश्वाः/एतग्वाः—‘worshipping’)
TypeVerb-participle
Rootनमस्-√यम्/√अस्? (वैदिक क्रियाधातु: नमस्यति ‘to worship’) → नमस्यन्त् (वर्तमान कृदन्त)
दिवःof heaven/sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
दिशा/उपसर्ग (गत्यर्थे)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
पृष्ठम्back, ridge, upper surface
पृष्ठम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
अस्थुःthey stood / took their stand
अस्थुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
परिaround
परि:
दिशा/उपसर्ग
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/निपात)
द्यावापृथिवीheaven and earth
द्यावापृथिवी:
कर्म (परि-यन्ति)
TypeNoun (compound)
Rootद्यावा-पृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौ/द्यावा + पृथिवी)
यन्तिthey go, they move
यन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√या (धातु)
सद्यःimmediately, at once
सद्यः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय)