HomeRig VedaMandala 1Sukta 113Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.113

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditionally for RV 1.113)
Devata: Uṣas (Dawn)
Chandas: Triṣṭubh

जिह्मश्ये चरितवे मघोन्याभोगय इष्टये राय उ त्वम् । दभ्रं पश्यद्भ्य उर्विया विचक्ष उषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥

जि॒ह्म॒श्ये॒३॒॑ चरि॑तवे म॒घोन्या॑भो॒गय॑ इ॒ष्टये॑ रा॒य उ॑ त्वम् । द॒भ्रं पश्य॑द्भ्य उर्वि॒या वि॒चक्ष॑ उ॒षा अ॑जीग॒र्भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ॥

jihmáśye carítave maghónyā ābhógaya iṣṭáye rāyá u tvám | dabhraṁ páśyadbhya urviyā́ vicákṣa uṣā́ ajīgaḥ bhúvanāni víśvā ||

For the crooked and the straight alike to move rightly, O bounteous one, you bring the enjoyments and the sought-for plenitudes. To those who see little you give a wide vision: Dawn has stirred all the worlds into awakening.

जि॒ह्म॒ऽश्ये॑ । चरि॑तवे । म॒घोनी॑ । आ॒ऽभो॒गये॑ । इ॒ष्टये॑ । रा॒ये । ऊँ॒ इति॑ । त्वम् । द॒भ्रम् । पश्य॑त्ऽभ्यः । उ॒र्वि॒या । वि॒ऽचक्षे॑ । उ॒षाः । अ॒जी॒गः॒ । भुव॑नानि । विश्वा॑ ॥जिह्मश्ये । चरितवे । मघोनी । आभोगये । इष्टये । राये । ऊँ इति । त्वम् । दभ्रम् । पश्यत्भ्यः । उर्विया । विचक्षे । उषाः । अजीगः । भुवनानि । विश्वा ॥jihma-śye | caritave | maghonī | ābhogaye | iṣṭaye | rāye | oṃ iti | tvam | dabhram | paśyat-bhyaḥ | urviyā | vi-cakṣe | uṣāḥ | ajīgaḥ | bhuvanān i | viśvā

जिह्मश्येin/at the crooked (state/turn)
जिह्मश्ये:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootजिह्म (प्रातिपदिक)
चरितवेto move / to proceed
चरितवे:
Karma
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
मघोन्याwith the bountiful (Dawn)
मघोन्या:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootमघोनी (प्रातिपदिक; उषस्-विशेषण)
आभोगयेfor abundance / for full enjoyment
आभोगये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootआभोग (प्रातिपदिक)
इष्टयेfor the sacrifice / offering
इष्टये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइष्टि (प्रातिपदिक)
रायःof wealth
रायः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक)
indeed / and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
दभ्रम्a little / slight
दभ्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदभ्र (प्रातिपदिक)
पश्यद्भ्यःto/for those who see
पश्यद्भ्यः:
Sampradāna
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
उर्वियाwith broadness / widely
उर्विया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootउर्वी (प्रातिपदिक)
विचक्षःclear-seeing / far-seeing
विचक्षः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवि-चक्ष् (धातु) / विचक्षस् (प्रातिपदिक)
उषाःDawn
उषाः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
अजीगर्भ्roused / brought forth
अजीगर्भ्:
Kartā
TypeVerb
Rootगर्भ् (धातु) with preverb आ-; reduplicated aorist stem
भुवनानिthe worlds / beings
भुवनानि:
Karma
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
विश्वाall
विश्वा:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)