HomeRig VedaMandala 1Sukta 100Mantra 2
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.100

Devata: Indra (with Maruts)

यस्यानाप्तः सूर्यस्येव यामो भरेभरे वृत्रहा शुष्मो अस्ति । वृषन्तमः सखिभिः स्वेभिरेवैर्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥

यस्याना॑प्त॒: सूर्य॑स्येव॒ यामो॒ भरे॑भरे वृत्र॒हा शुष्मो॒ अस्ति॑ । वृष॑न्तम॒: सखि॑भि॒: स्वेभि॒रेवै॑र्म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥

yásyānā́ptaḥ sū́ryasyeva yā́mo bháre-bhare vṛtrahā́ śúṣmo ásti | vṛ́ṣantamaḥ sákhibhiḥ svébhir évair marútvān no bhavatu índra ūtī́ ||

He whose march is unseized, like the Sun’s, and whose force as slayer of the Coverer is present in every onset—may that Indra, most potent, with his own comrades and his impetuous energies, be for us the help.

यस्य॑ । अना॑प्तः । सूर्य॑स्यऽइव । यामः॑ । भरे॑ऽभरे । वृ॒त्र॒ऽहा । शुष्मः॑ । अस्ति॑ । वृष॑न्ऽतमः । सखि॑ऽभिः । स्वेभिः॑ । एवैः॑ । म॒रुत्वा॑न् । नः॒ । भ॒व॒तु॒ । इन्द्रः॑ । ऊ॒ती ॥यस्य । अनाप्तः । सूर्यस्यइव । यामः । भरेभरे । वृत्रहा । शुष्मः । अस्ति । वृषन्तमः । सखिभिः । स्वेभिः । एवैः । मरुत्वान् । नः । भवतु । इन्द्रः । ऊती ॥yasya | anāptaḥ | sūryasya-iva | yāmaḥ | bhare--bhare | vṛtra-hā | śuṣmaḥ | asti | vṛṣan-tamaḥ | sakhi-bhiḥ | svebhiḥ | evaiḥ | marutvān | naḥ | bhavatu | indraḥ | ūtī

यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य
अनाप्तःunreached, unattained
अनाप्तः:
विशेषण (of यामः)
TypeAdjective
Rootआप् (धातु) + न (निषेध) → अनाप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
उपमान (simile-marker)
TypeIndeclinable
Rootइव
यामःcourse, advance, onset
यामः:
कर्तृ/विषय (subject of अस्ति)
TypeNoun
Rootयाम (प्रातिपदिक; ‘course/going/advance’)
भरेin battle
भरे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootभर (प्रातिपदिक; ‘battle/struggle’)
भरेin battle
भरे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootभर (प्रातिपदिक)
वृत्रहाVṛtra-slayer
वृत्रहा:
सम्बोधन/कर्तृ (apposition to इन्द्रः)
TypeNoun (epithet)
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन्)
शुष्मःmight, vigor
शुष्मः:
कर्तृ/विषय (subject of अस्ति)
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
अस्तिis
अस्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वृषन्तम्the vigorous/impetuous one
वृषन्तम्:
कर्म (object of भवतु—‘be X’)
TypeAdjective/Participle
Rootवृष (धातु/प्रातिपदिक; ‘to rain/strong, bull-like’) → वृषन्त् (वर्तमानकृदन्त)
अःindeed (particle)
अः:
निपात (emphatic/metrical)
TypeIndeclinable
Rootअ (निपात; पदपूरण/उद्गार)
सखिभिःwith friends
सखिभिः:
करण/सह (association/instrumental)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
स्वेभिःwith his own
स्वेभिः:
विशेषण (of सखिभिः)
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एवैःwith these very (own ones)
एवैः:
विशेषण/निपात-बल (emphatic qualifier)
TypeAdjective/Particle
Rootएव (निपात) + ए (प्रातिपदिक ‘this’) → एवै (वेदिक-रूप; ‘just these/these very’)
मरुत्वान्accompanied by the Maruts
मरुत्वान्:
कर्तृ (subject of भवतु)
TypeAdjective
Rootमरुत्वन्त् (प्रातिपदिक; मरुत् + वन्त्)
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान (to/for us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भवतुmay he be
भवतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ (subject of भवतु)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ऊतीwith help, as aid
ऊती:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक; ‘help, aid’)