HomeRig VedaMandala 1Sukta 10Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.10

Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditionally for RV 1.1–1.11, including 1.10)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; standard for many Indra hymns)

युक्ष्वा हि केशिना हरी वृषणा कक्ष्यप्रा । अथा न इन्द्र सोमपा गिरामुपश्रुतिं चर ॥

यु॒क्ष्वा हि के॒शिना॒ हरी॒ वृष॑णा कक्ष्य॒प्रा । अथा॑ न इन्द्र सोमपा गि॒रामुप॑श्रुतिं चर ॥

yukṣvā hí keśínā hárī vṛ́ṣaṇā kakṣyaprā́ | áthā na indra somapā girā́m úpaśrutiṃ cara ||

Yoke, indeed, the two tawny powers with flowing manes—those strong ones that fill the girdle of the being. Then, O Indra, drinker of Soma, move near to our inspired utterance and listen inwardly to its call.

यु॒क्ष्व । हि । के॒शिना॑ । हरी॒ इति॑ । वृष॑णा । क॒क्ष्य॒ऽप्रा । अथ॑ । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । सो॒म॒ऽपाः॒ । गि॒राम् । उप॑ऽश्रुतिम् । च॒र॒ ॥युक्ष्व । हि । केशिना । हरी इति । वृषणा । कक्ष्यप्रा । अथ । नः । इन्द्र । सोमपाः । गिराम् । उपश्रुतिम् । चर ॥yukṣva | hi | keśinā | harī iti | vṛṣaṇā | kakṣya-prā | atha | naḥ | indra | soma-pāḥ | girām | upa-śrutim | cara

युक्ष्वyoke (you)!
युक्ष्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (योजने)
हिfor, indeed
हि:
(सम्बन्ध/हेतु-निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
केशिनाwith the long-maned (one)
केशिना:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootकेशिन् (प्रातिपदिक: केश + -इन्)
हरीthe two bay steeds
हरी:
Karma
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
वृषणाthe two vigorous/strong (ones)
वृषणा:
(विशेषण of हरी) Karma
TypeAdjective
Rootवृषण (प्रातिपदिक)
कक्ष्यप्राfilling the girths / well-girthed
कक्ष्यप्रा:
(विशेषण of हरी) Karma
TypeAdjective
Rootकक्ष्यप्र (प्रातिपदिक: कक्ष्य + प्र)
अथthen
अथ:
(अनन्तर-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
नःto us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमपाO Soma-drinker
सोमपा:
(सम्बोधन)
TypeNoun (epithet)
Rootसोमपा (प्रातिपदिक: सोम + पा ‘drinker’)
गिराम्of (our) songs/hymns
गिराम्:
(सम्बन्ध: of ‘उपश्रुतिम्’)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
उपश्रुतिम्hearing, attentive listening
उपश्रुतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootउपश्रुति (प्रातिपदिक: उप-श्रुति)
चरcome/go; attend
चर:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (गत्यर्थे/आचरणे)