HomeRamayanaBala KandaSarga 45Shloka 11
Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Bala Kanda, Sarga 45, Shloka 11

विशालानगरीप्रवेशः

Entry toward Viśālā and the Indra–Kṣīrodamathana Legend

अथ रामो महाप्राज्ञो विश्वामित्रं महामुनिम् ।पप्रच्छ प्राञ्जलिर्भूत्वा विशालामुत्तमां पुरीम्।।।।

atha rāmo mahāprājño viśvāmitraṃ mahāmunim | papraccha prāñjalir bhūtvā viśālām uttamāṃ purīm ||

Thereafter Rāma, of great understanding, with folded hands questioned the great sage Viśvāmitra about the excellent city of Viśālā.

अथthen/thereupon
अथ:
सम्बन्ध (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरवाचक-अव्यय (sequencing particle)
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाप्राज्ञःvery wise
महाप्राज्ञः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् प्राज्ञः’
विश्वामित्रम्Viśvāmitra
विश्वामित्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महामुनिम्the great sage
महामुनिम्:
कर्म (Karma/Object apposition)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + मुनि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् मुनिः’ (apposition to विश्वामित्रम्)
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Rootप्र + पृच्छ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
प्राञ्जलिःwith folded palms
प्राञ्जलिः:
क्रियाविशेषण (Manner adjunct)
TypeAdjective
Rootप्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक/स्थितिवाचक: ‘with folded hands’
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; ‘having become’
विशालाम्Vishālā; vast
विशालाम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootविशाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of पुरीम्
उत्तमाम्excellent
उत्तमाम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of पुरीम्
पुरीम्city
पुरीम्:
विषय/कर्म (Topic-object of asking)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Thereafter great intellectual, Rama, with folded palms enquired of eminent ascetic Viswamitra, about the excellent city of Vishala.

R
Rāma
V
Viśvāmitra
V
Viśālā (city)

FAQs

Dharma is expressed as respectful inquiry and humility before wisdom: knowledge is sought with reverence (prāñjali), not pride.

As they approach Viśālā, Rāma asks Viśvāmitra about the city’s significance.

Rāma’s vinaya (humility) and eagerness to learn from a venerable teacher.